อิสระเสรีภาพตามแนวคิดมนุษยนิยมในเรื่องสั้นที่ได้รับรางวัลโครงการประกวดเรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2559-2566
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์อิสระเสรีภาพตามแนวคิดมนุษยนิยมในเรื่องสั้นที่ได้รับรางวัลโครงการประกวดเรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2559-2566 โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและการวิเคราะห์เนื้อหาจากเรื่องสั้นจำนวน 122 เรื่อง ใน 8 เล่ม ซึ่งคัดเลือกจากผลงานที่ได้รับรางวัลตามเกณฑ์การประกวดของโครงการ
ผลการวิจัยพบว่า เรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์สะท้อนแนวคิดมนุษยนิยมด้านอิสระเสรีภาพ 3 ประเภทหลัก ได้แก่ 1) อิสระเสรีภาพในการเลือก เช่น การเลือกอาชีพ การศึกษา คู่ชีวิต การแพทย์ การเมือง และการบริโภค แสดงถึงสิทธิในการกำหนดชีวิตตนเอง 2) อิสระเสรีภาพทางความคิด เช่น การท้าทายขอบเขตวิทยาศาสตร์ วิพากษ์ระบบสังคม และแสวงหาความรู้ใหม่ ส่งเสริมการเติบโตทางปัญญา 3) อิสระเสรีภาพในความเป็นมนุษย์ เช่น การหลุดพ้นจากการควบคุมของเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติ เน้นคุณค่าของปัจเจกชน การศึกษานี้ชี้ให้เห็นบทบาทของวรรณกรรมวิทยาศาสตร์ในการตั้งคำถามเชิงจริยธรรมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเสรีภาพส่วนบุคคลกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี พร้อมเสนอแนวทางปรับใช้เทคโนโลยีอย่างมีดุลยภาพเพื่อรักษามิติความเป็นมนุษย์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนก ณจันทร์. (2566). ปริศนาชั่วนิรันดร์ ใน ฝันชั่วนิรันดร์ของแมวศุภลักษณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 75-89) . กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
กรมส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2565). รายงานสถานะเทคโนโลยีไทยปี 2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
จักรพงษ์ จีนะวงษ์. (2560). วัฏฏะเวลา ใน มายามนุษย์เทียม (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 93-112). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
เจษฎา ทองรุ่งโรจน์. (2547). พจนานุกรมปรัชญาอังกฤษ-ไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โบแดง.
ชุลีพร เอี่ยมประดิษฐ์. (2563). การนำเสนอแนวคิดมนุษยนิยมในนวนิยายรางวัลยุวศิลปินไทย. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธัญธัช. (2560). แอนดรอยด์ไม่เอาไหนของพ่อ ใน มายามนุษย์เทียม (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 48-70). กรุงเทพมหานคร : นามมีบู๊คส์.
นราวิชญ์ เลิศหงิม. (2559).ปฏิกิริยาแค้น ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 195-212). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปองวุฒิ รุจิระชาคร. (2559). เสี้ยวบันทึกความทรงจำของจักรกลมพร่องตัวหนึ่ง ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 31-53) . กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปิยะโชค ถาวรมาศ. (2560). ฉากรักในบางโลก ใน ฉากสุดท้ายในคืนฝันของฆาตกร (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 67-78). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
ปิยะโชค ภาวรมาศ. (2561). บริการสร้างความเป็นส่วนตัว ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 21-36). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
พระมหาอำนาจ พลปญโญ (สวัสดี). (2558). คู่มือมนุษยนิยมในวรรณกรรมไทยเรื่องสั้นรางวัลซีไรต์. (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี : วาราพับลิชชิ่ง.
พัชรินทร์ บูรณะกร. (2538). แนวคิดมนุษยนิยมในวรรณกรรมของพิบูลศักดิ์ ละครพล. ในวิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2540). พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : กองธรรมศาสตร์และการเมือง.
รินรดา คงพิบูลย์กิจ. (2563). โบยบิน ใน อ้อมกอดรักผู้พิทักษ์เวลา (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 163-177). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
วิสิทธิ์ อนันต์ศิริประภา. (2562). ปรัชญามนุษยนิยมในภาพยนตร์ของอาคิระ คูโรซาวา. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 23 (3). 46-59.
สงกรานต์ ประสาทเขตต์การ. (2559). แซ็กโซโฟนเหล็กกล้า. ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 79-102). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สหรัฐ เหลี่ยมเพ็ง. (2559). A NEW HOPE. ใน เสี้ยวบทสนทนานิรันดร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 215-239). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สิตาณัฏฐ์ จริยวิทยาวัฒน์. (2561). ฉันและแอดัม. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 95-107). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
สุวรรณ อำไพ. (2561). เมมโมรี่พอยต์. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 55-73). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
อริญชย์ แจ้งสว่าง.(2561). ฝนตกอย่างไรนัยอนาคต. ใน กุหลาบบนดวงจันทร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 77-92). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
อินทร อรพัน. (2564). นักเขียนผู้โยนแอปเปิลทิ้งในฉากสุดท้าย ใน ฉากสุดท้ายในคืนฝันของฆาตกร (พิมพ์ครั้งที่ 1) (น. 25-36). กรุงเทพมหานคร: นามมีบู๊คส์.
Braidotti, R. (2019). Posthuman Knowledge. UK: Polity Press.
Chen, L. (2020). Resistance Narratives in Asian Sci-Fi . Science Fiction Studies, 47 (3) , 401-418.
Johnson, M., & Lee, S. (2021). Digital Humanism: A Cross-Cultural Perspective. Journal of Humanistic Psychology, 61(2), 198-215.
Klaus, T. (2021). AI and Human Rights: A Global Challenge. Human Rights Review, 22 (4 ), 511-529.
Smith, J., et al. (2022). Technological Determinism and Human Agency. AI & Society, 37 (1) , 89-104.
Tanaka, Y. (2022). Humanism in Thai Speculative Fiction. Asian Journal of Literature, 15 (2) , 77-94.
