ระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขนาดเล็ก พหุกรณีศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี - สุรัตนะ ณัฐริกา; ศรีจันทร์ พงษ์ศักดิ์; จารุจิตร์ พิมพ์พร (เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 2024)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลการปฏิบัติงานของระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขนาดเล็ก พหุกรณีศึกษา 2) ศึกษากระบวนการ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการดำเนินงาน และ 3) นำเสนอแนวทางการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขนาดเล็ก โดยแบ่งการวิจัยเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษากระบวนการและผลการปฏิบัติงานของโรงเรียนที่ได้รับรางวัล IQA AWARD จำนวน 4 โรงเรียน ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี 2) ศึกษากระบวนการ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ โดยกลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยผู้บริหาร ครูผู้รับผิดชอบงานประกันคุณภาพ ผู้ปกครอง และประธานคณะกรรมการสถานศึกษารวม 16 คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการวิเคราะห์เอกสาร 3) นำเสนอแนวทางการดำเนินงานผ่านการอภิปรายกลุ่มกับผู้ให้ข้อมูล 7 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการประเมินมาตรฐานการศึกษาของทั้ง 4 โรงเรียนมีระดับที่แตกต่างกัน โดยมาตรฐานที่ 1 ด้านคุณภาพผู้เรียน อยู่ในระดับดีเลิศทุกโรงเรียน มาตรฐานที่ 2 ด้านการบริหารจัดการ อยู่ในระดับยอดเยี่ยมสำหรับโรงเรียนบ้านดงวังพัง และระดับดีเลิศสำหรับโรงเรียนบ้านพรานเหมือน โรงเรียนบ้านปะโค และโรงเรียนบ้านนาอ่าง ส่วนมาตรฐานที่ 3 ด้านการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ อยู่ในระดับดีเลิศทุกโรงเรียน 2) กระบวนการดำเนินงานใช้กระบวนการ PDCA ควบคู่กับนโยบายจากต้นสังกัด ปัญหาหลักคือบริบทที่แตกต่างกัน งบประมาณจำกัด ครูไม่ครบชั้น และสอนไม่ตรงตามวิชาเอก ข้อเสนอแนะคือพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา และ 3) แนวทางการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ การกำหนดเป้าหมาย ขับเคลื่อนคุณภาพ ประเมินผล นำการเปลี่ยนแปลงสู่สถานศึกษา และสร้างวัฒนธรรมคุณภาพ โดยมีแนวทางดำเนินงาน 4 แนวทางในแต่ละองค์ประกอบ ยึดหลักกระบวนการ PDCA เป็นสำคัญ