นวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษาในยุคดิจิทัล: การปรับตัวเพื่อสร้างพลเมืองที่มีศักยภาพ
คำสำคัญ:
นวัตกรรมการสอน, สังคมศึกษา, การศึกษายุคดิจิทัล, พลเมืองดิจิทัล, การบูรณาการเทคโนโลยีบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอแนวทางนวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษาในยุคดิจิทัลโดยมุ่งวิเคราะห์รูปแบบการเรียนรู้และเครื่องมือดิจิทัลที่สามารถพัฒนาทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21และปลูกฝังความเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีวิจารณญาณและความรับผิดชอบต่อสังคมประชาธิปไตยใช้วิธีการศึกษาจากการวิเคราะห์เอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล ทฤษฎีการสร้างความรู้แนวคิดพลเมืองดิจิทัล และกรอบการบูรณาการเทคโนโลยี เพื่อสังเคราะห์เป็นกรอบแนวคิดในบริบทร่วมสมัยจากการศึกษา พบว่า เทคโนโลยีดิจิทัลส่งผลต่อการจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษาอย่างรอบด้านทั้งโอกาสและความท้าทายโดยนวัตกรรมการเรียนรู้ เช่น การสืบสอบด้วยข้อมูลดิจิทัล การใช้เกมจำลอง การเรียนรู้ผ่านโครงการ และแพลตฟอร์มออนไลน์รวมถึงการประเมินผลแบบดิจิทัล มีบทบาทสำคัญในการยกระดับการมีส่วนร่วมและเชื่อมโยงเนื้อหากับบริบทสังคมช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และการแก้ปัญหาเชิงซับซ้อนของผู้เรียน อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จนั้นขึ้นอยู่กับสมรรถนะของครู การเลือกใช้เทคโนโลยีให้สอดคล้องกับเป้าหมาย และการลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงทรัพยากรการบูรณาการเทคโนโลยีอย่างมีความหมายจึงเป็นการปรับกระบวนทัศน์เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองดิจิทัลที่รับผิดชอบซึ่งจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนเชิงนโยบายและการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2560). การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะการคิดและการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรากรณ์ สามโกเศศ (2564). การคิดอย่างมีวิจารณญาณกับการศึกษาไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ซีเอ็ดยูเคชั่น.
วิจารณ์ พานิช. (2561). การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสยามกัมมาจล.
วิจารณ์ พานิช. (2563). ครูเพื่อศิษย์สร้างการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสยามกัมมาจล.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลสำหรับสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
วิจารณ์ พานิช. (2564). แนวทางการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
วิจารณ์ พานิช. (2564). แนวทางการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรฯ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). ทิศทางการจัดการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21, กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). การพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นพลเมืองคุณภาพในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). แนวโน้มการจัดการศึกษาไทยในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2562). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมืองในสังคมประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
