การจัดการเรียนการสอนพุทธบริหารการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านการวิจัยของผู้เรียน: การบูรณาการศาสตร์การวิจัยสมัยใหม่กับการวิจัยในชั้นเรียน

ผู้แต่ง

  • พระครูปลัดสมชัย นิสฺสโภ (ประกอบพรชัย)

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนการสอน, เสริมสร้างสมรรถนะ, การวิจัยของผู้เรียน, การวิจัยสมัยใหม่

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดการจัดการเรียนการสอนพุทธบริหารการศึกษาโดยใช้การวิจัยในชั้นเรียนเป็นฐาน เพื่อพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัยของผู้เรียนระดับอุดมศึกษาในบริบทการศึกษาไทยศตวรรษที่ 21 ท่ามกลางความท้าทายจากความซับซ้อนของปัญหาสังคม การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และตลาดแรงงาน การวิจัยทางการศึกษาจึงมิได้เป็นเพียงทักษะเชิงเทคนิค หากแต่เป็นสมรรถนะพื้นฐานที่ผู้เรียนควรได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน บทความนี้ใช้กรอบแนวคิดพุทธบริหารการศึกษาในการบูรณาการศาสตร์การวิจัยสมัยใหม่ โดยวิเคราะห์ผ่าน 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ (1) กระบวนทัศน์การวิจัยทางการศึกษากับหลักพุทธธรรม (2) รูปแบบการวิจัยร่วมสมัยกับการเรียนรู้เชิงพุทธ (3) การวิจัยในชั้นเรียนกับการพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัยของผู้เรียน และ (4) คุณค่าและจริยธรรมการวิจัยตามแนวพุทธบริหารการศึกษา ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า พุทธบริหารการศึกษาสามารถทำหน้าที่เป็นกรอบบูรณาการเชิงปรัชญาและจริยธรรม ที่เชื่อมโยงกระบวนทัศน์ วิธีวิทยา และการปฏิบัติการวิจัยเข้าด้วยกันอย่างสมดุล การใช้การวิจัยในชั้นเรียนเป็นฐานช่วยให้ผู้เรียนเรียนรู้จากปัญหาจริง พัฒนาทักษะการคิดเชิงวิจัย การสะท้อนคิด และการเรียนรู้ด้วยตนเอง ควบคู่กับการปลูกฝังคุณธรรม ความรับผิดชอบ และจริยธรรมการวิจัย บทความสรุปว่า การบูรณาการการวิจัยในชั้นเรียนกับพุทธบริหารการศึกษาเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้และการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นบัณฑิตที่มีสมรรถนะรอบด้านและมีความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

ทิศนา แขมมณี. (2566). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 24. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2560). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 36. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. (2563). แนวทางการดำเนินการด้านจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). การวิจัยทางการศึกษา: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Burns, A. (2010). Doing action research in English language teaching: A guide for practitioners. Routledge.

Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approach (5th ed.). SAGE Publications.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research. 3rd ed. SAGE Publications.

Habermas, J. (1971). Knowledge and human interests. Beacon Press.

Israel, M., & Hay, I. (2006). Research ethics for social scientists. SAGE Publications.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (2014). The action research planner: Doing critical participatory action research. Springer.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.

McNiff, J. (2017). Action research: All you need to know. SAGE Publications.

National Commission for the Protection of Human Subjects of Biomedical and Behavioral Research. (1979). The Belmont report: Ethical principles and guidelines for the protection of human subjects of research. U.S. Government Printing Office.

Orb, A., Eisenhauer, L., & Wynaden, D. (2001). Ethics in qualitative research. Journal of Nursing Scholarship, 33(1), 93–96.

Resnik, D. B. (2015). The ethics of research with human subjects: Protecting people, advancing science, promoting trust. Springer.

Sagor, R. (2011). The action research guidebook: A four-step process for educators and school teams (2nd ed.). Corwin Press.

Shamoo, A. E., & Resnik, D. B. (2015). Responsible conduct of research (3rd ed.). Oxford University Press.

Zeichner, K. (2003). Teacher research as professional development for P–12 educators in the USA. Educational Action Research, 11(2), 301–326.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

03-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

พระครูปลัดสมชัย นิสฺสโภ (ประกอบพรชัย). (2026). การจัดการเรียนการสอนพุทธบริหารการศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านการวิจัยของผู้เรียน: การบูรณาการศาสตร์การวิจัยสมัยใหม่กับการวิจัยในชั้นเรียน. วารสาร มจร โกศัยปริทรรศน์, 4(2), 40–51. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/jmkr/article/view/6244