การประยุกต์หลักวุฒิธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตําบลเหมืองหม้อ อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
คำสำคัญ:
การประยุกต์, หลักวุฒิธรรม, การส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมือง, การมีส่วนร่วมของประชาชนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนใน ตําบลเหมืองหม้อ อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 2) เปรียบเทียบวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนใน ตําบลเหมืองหม้อ อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) นำเสนอการประยุกต์หลักวุฒิธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนใน ตำบลเหมืองหม้อ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นการวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งการวิจัยเชิงปริมาณ จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 376 คน ที่ได้จากการลุ่มตัวอย่างจากสูตรของ ทาโร่ยามาเน่ โดยใช้ระดับความคลาดเคลื่อนที่ 0.05 และการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก ในการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน วิธีการเก็บข้อมูลนำแบบสอบถามฉบับสมบูรณ์ไปเก็บข้อมูลกับประชาชน และการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามโดยใช้โปรแกรมการวิจัยทางสังคมศาสตร์และเลือกใช้ค่าสถิติที่เหมาะสมกับข้อมูลสามารถตอบวัตถุประสงค์ของการวิจัย
ผลการศึกษาพบว่า
- ระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตําบลเหมืองหม้อ อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก
- ผลการเปรียบเทียบวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตําบลเหมืองหม้อ อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ประชาชนที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพและรายได้ต่อเดือนต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย ส่วนประชาชนที่มีเพศต่างกันมีความคิดเห็นต่อการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จึงปฏิเสธสมมติฐานการวิจัย
- การประยุกต์หลักวุฒิธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตำบลเหมืองหม้อ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พบว่า (1) ด้านสัปปุริสังเสวะ (คบหาสัตบุรุษ) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนอย่างมีคุณภาพ ความรู้ด้านสิทธิและหน้าที่คือรากฐานสำคัญที่ทำให้ประชาชนสามารถ (2) ด้านสัทธัมมัสวนะ (ฟังสัทธรรม เอาใจใส่เล่าเรียนหาความรู้จริง) การมีส่วนร่วมอย่างถูกต้องและน่าเชื่อถือของประชาชนในตำบลเหมืองหม้อ โดยประชาชนจะรับทราบข้อกฎหมายผ่านช่องทางหลักคือ หอกระจายข่าว และ การประชุมหมู่บ้าน (3) ด้านโยนิโสมนสิการ (ทำในใจโดยแยบคาย) การสนับสนุนให้ประชาชนเข้าร่วมประชุมพิจารณาข้อบัญญัติหรือกฎระเบียบต่าง ๆ ของท้องถิ่นอย่างรอบด้าน โดยใช้เกณฑ์หลักในการพิจารณาคือ ความเป็นไปได้ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (4) ด้านธัมมานุธัมมปฏิปัตติ (ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม) มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ เสนอข้อคิดเห็นในการออกข้อบัญญัติ หรือระเบียบกฎเกณฑ์ของท้องถิ่น โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรและการรักษาความสะอาด
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย. (2568). ระบบศูนย์ข้อมูลเลือกตั้งผู้บริหาร สมาชิกสภาท้องถิ่น และทะเบียน อปท.. [ออนไลน์] https://ele.dla.go.th/public/score .do;jsessionid [21 มกราคม 2568].
เกษม แสงนนท์. (2564). คุณธรรมสำหรับครูและนักเรียน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์หาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์.
จรูญ สุภาพ. (2527). หลักรัฐศาสตร์ฉบับพื้นฐาน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.
เชษฐ์ เทพเฉลิม และสุรพันธ์ ทับสุวรรณ. (2525). วัฒนธรรมทางการเมืองของสมาชิกรัฐสภาไทย พ.ศ. 2524. กรุงเทพมหานคร: คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ทิพาพร พิมพิสุทธิ์, (2521). พัฒนาการเมือง (Political development). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
นรนิติ เศรษฐบุตร. (2537). การมีส่วนร่วมทางการเมือง. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พระวรวุฒิ วรวุฑฺฒิเมธี (ลือโฮ้ง) และพระครูโสภณกิตติบัณฑิต. (2566). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในการเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นเทศบาลตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 9(1), 15–30.
พระวุฒิชัย ภูริวฑฺฒโน (บริคุต). (2565). วัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในการไปใช้สิทธิเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นเทศบาลตำบลเวียงสา อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรราชวิทยาลัย.
ไพรัชช์ แสงแก้ว. (2567). แนวทางการพัฒนายกระดับศักยภาพครูในศตวรรษที่ 21 ตามหลักวุฒิธรรม 4 โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 9(1), 95-111.
วินิตย์ ศรีอุบล และสมจิต ขอนวงค์. (2567). วัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมเชิงพุทธของประชาชนในการเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่นเทศบาลตำบลวังหงส์ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 10(1), 123–140.
วิศาล ศรีมหาวโร. (2556). สังคมวิทยาการเมืองการปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โอเอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
สมนึก ภัททิยธนี. (2565). การวัดผลการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 13. กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2549). การเมืองไทย. กรุงเทพมหานคร: เสมาธรรม.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2562). ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สุขาวดี วังคำ, สมจิต ขอนวงค์ และสายัณห์ อินนันใจ. (2567). การส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองระบอบประชาธิปไตยในการเลือกตั้งของประชาชนตำบลเวียงทอง อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. วารสาร มจร โกศัยปริทรรศน์, 2(1), 40–51.
สุรพล สุยะพรหม และสุทธิรัก ศรีจันทร์เพ็ญ. (2553). ระเบียบวิธีวิจัยทางการจัดการ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เอกพจน์ อุดดี และสมจิต ขอนวงค์. (2566). การส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชน ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่ ในเขตตำบลแม่คำมี อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่, Journal of Lanna Societies, 1(4), 18–29.
Nie, Norman H. and Verba Sidney. (1975). Political participation. Massachusetts: Addison Wesley.
ชลิตา ตระกูลสุนทร. (2560). การประยุกต์องค์ความรู้สู่ชุมชนเป้าหมาย. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
