ผู้นำการศึกษายุคใหม่: การบูรณาการภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลกับการขับเคลื่อนการศึกษาในยุค AI
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์ภาวะผู้นำทางการศึกษาท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งกำลังส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อระบบการศึกษาทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่เร่งให้เกิดการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเรียนรู้สู่ระบบดิจิทัลอย่างก้าวกระโดด การศึกษาได้ทบทวนแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ นำเสนอกรอบสมรรถนะสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ การพัฒนาวิสัยทัศน์เชิงดิจิทัลและ AI การบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงสู่ระบบดิจิทัล การพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของบุคลากร การสร้างวัฒนธรรมนวัตกรรมและการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการสร้างความร่วมมือและเครือข่าย นอกจากนี้ ยังวิเคราะห์กรณีศึกษาความสำเร็จของผู้นำการศึกษาทั้งในไทยและต่างประเทศที่สามารถบูรณาการเทคโนโลยี AI ในการยกระดับคุณภาพการศึกษา พร้อมทั้งนำเสนอประเด็นด้านจริยธรรมและความเท่าเทียมที่ผู้นำการศึกษาต้องตระหนักในการนำ AI มาใช้ในบริบทการศึกษา บทความนี้ได้เสนอข้อเสนอแนะทั้งในเชิงนโยบายสำหรับหน่วยงานระดับชาติ และแนวทางปฏิบัติสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา เพื่อเป็นกรอบในการพัฒนาภาวะผู้นำที่สามารถขับเคลื่อนการศึกษาในยุคดิจิทัลและ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน และสอดคล้องกับความต้องการของสังคมในศตวรรษที่ 21
Article Details
บทความที่ได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเผยแผ่ในวารสารฉบับนี้ เป็นทัศนคติและข้อคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะคติและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารสิทธิจินดา ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารสิทธิจินดา ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2023). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2566-2570. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
เกียรติศักดิ์ วงศ์ศิริกุล, สุวิมล ว่องวาณิช, และ จตุรงค์ อังคพณิชกิจ. (2023). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการขับเคลื่อนการศึกษาดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในประเทศไทย. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 36(2), 238-259.
โคทม อารียา. (2022). การพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลในโรงเรียนไทย: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. วารสารครุศาสตร์, 50(3), 176-196.
ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์. (2024). การใช้ปัญญาประดิษฐ์ในระบบการศึกษาไทย: โอกาสและความท้าทาย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 26(1), 1-15.
ปิยวัฒน์ สุทธิประภา. (2024). ประเด็นจริยธรรมในการใช้ AI ในการศึกษาไทย. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการเรียนรู้, 4(1), 25-42.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2022). การพัฒนาภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุคพลิกผัน. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิจารณ์ พานิช. (2023). การศึกษาในยุค AI: บทบาทของผู้นำการเปลี่ยนแปลง. มูลนิธิสยามกัมมาจล.
วิรุฬห์ นิลโมจน์. (2024). กรณีศึกษาความสำเร็จในการใช้เทคโนโลยี AI ในโรงเรียนไทย. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 10(1), 86-101.
สมหวัง พิธิยานุวัฒน์. (2023). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลในสถานศึกษา. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 36(1), 1-22.
Ahlquist, J. (2016). Digital leadership: A Framework for educating future leaders. The Journal of Leadership Studies, 10(2), 24-33.
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
Holmes, W., & Bialik, M. (2023). Artificial intelligence in education: Promise and implications for teaching and learning. MIT Press.
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeffer, J., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., . . . Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
McLeod, S., & Richardson, J. W. (2011). The dearth of technology leadership coverage. Journal of School Leadership, 21(2), 216-240.
Mousavinasab, E., Zarifsanaiey, N., R. Niakan Kalhori, S., Rakhshan, M., Keikha, L., & Ghazi Saeedi, M. (2021). Intelligent tutoring systems: A systematic review of characteristics, applications, and evaluation methods. Interactive Learning Environments, 29(1), 142-163.
Richardson, J. W., Bathon, J., & McLeod, S. (2022). Technology leadership for school improvement (2nd ed.). SAGE Publications.
Sheninger, E. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times. Corwin Press.
Zhao, Y. (2022). Game changers: AI and the future of education. Teachers College Press.
