การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากพฤติกรรมการเดินทางและการบริโภคของนักเรียนและบุคลากรโรงเรียนขัติยะวงษา จังหวัดร้อยเอ็ด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของนักเรียนและบุคลากรโรงเรียนขัติยะวงษา จังหวัดร้อยเอ็ด 2) ศึกษาพฤติกรรมการบริโภคและการใช้บรรจุภัณฑ์เครื่องดื่ม 3) ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากพฤติกรรมดังกล่าว และ 4) วิเคราะห์แนวทางลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ รวมทั้งความแตกต่างของพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตามลักษณะประชากรศาสตร์ การวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงสำรวจ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่าง 387 คน จากประชากรประมาณ 1,200 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบไคสแควร์ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์
ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างใช้รถจักรยานยนต์เป็นพาหนะหลักมากที่สุด ร้อยละ 45.8 รองลงมาคือรถยนต์ส่วนบุคคล ร้อยละ 24.0 2) กลุ่มตัวอย่างบริโภคเครื่องดื่มบรรจุภัณฑ์วันละ 1–2 ครั้งมากที่สุด ร้อยละ 51.9 รองลงมาคือมากกว่า 2 ครั้งต่อวัน ร้อยละ 30.5 3) การเดินทางก่อให้เกิดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประมาณ 144 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี ขณะที่บรรจุภัณฑ์เครื่องดื่มก่อให้เกิดประมาณ 14 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี รวมประมาณ 158 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี และ 4) แนวทางลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ที่เหมาะสม ได้แก่ การส่งเสริมการเดินทางร่วมกัน การใช้ภาชนะส่วนบุคคล และการลดบรรจุภัณฑ์แบบใช้ครั้งเดียว โดยพบความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบการเดินทางกับระดับชั้น เพศกับพฤติกรรมการบริโภค และความแตกต่างของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ตามระดับชั้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ข้อค้นพบนี้สนับสนุนการกำหนดมาตรการพัฒนาสถานศึกษาคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Brand, C., Götschi, T., Dons, E., Gerike, R., Anaya-Boig, E., Avila-Palencia, I., de Nazelle, A., Gascon, M., Gaupp-Berghausen, M., Iacorossi, F., Kahlmeier, S., Int Panis, L., Racioppi, F., Rojas-Rueda, D., Standaert, A., Stigell, E., Sulikova, S., Wegener, S., & Nieuwenhuijsen, M. J. (2021). The climate change mitigation impacts of active travel: Evidence from a longitudinal panel study in seven European cities. Global Environmental Change, 67, 102224. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2021.102224
Chanpariyavatevong, K., Jomnonkwao, S., & Ratanavaraha, V. (2026). Exploring the roles of government and school support in active travel intention among adolescents: A multilevel analysis approach. Journal of Transport & Health, 46, 102219. https://doi.org/10.1016/j.jth.2025.102219
Gibb, N. (2016). Getting climate-ready: A guide for schools on climate action and the whole-school approach. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. https://unesdoc.unesco.org
Ingrao, C., & Wojnarowska, M. (2023). Findings from a streamlined life cycle assessment of PET-bottles for beverage-packaging applications, in the context of circular economy. Science of the Total Environment, 892, 164805. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.164805
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
International Organization for Standardization. (2006). ISO 14040:2006 Environmental management—Life cycle assessment—Principles and framework. International Organization for Standardization.
International Organization for Standardization. (2018). ISO 14067:2018 Greenhouse gases—Carbon footprint of products—Requirements and guidelines for quantification. International Organization for Standardization.
Kositcharoenkul, P., Prempreeda, A., Oo, P. Z., Deuja, A., Vassanadumrongdee, S., Gheewala, S. H., & Prapaspongsa, T. (2025). Life cycle assessment of beverage packaging in Thailand: Implications from modeling choices and alternative improvement policies. Resources, Conservation and Recycling, 214, 108022. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2024.108022
Meeros, W., & Wichakul, S. (2022). Thailand nationally determined contributions (NDCs): Analysis of climate policy for enhancing climate resilience in infrastructure construction sector. In Proceedings of the 2022 International Conference. IEEE.
Pauer, E., Wohner, B., Heinrich, V., & Tacker, M. (2019). Assessing the environmental sustainability of food packaging: An extended life cycle assessment including packaging-related food losses and waste and circularity assessment. Sustainability, 11(3), 925. https://doi.org/10.3390/ su11030925
Schaar, M. L., & Reiser, D. (2023). Sustainable consumption. In Encyclopedia of sustainable management (pp. 3439–3450). Springer. https://doi.org/10. 1007/978-3-030-02006-4
Sedtha, S., Nitivattananon, V., Ahmad, M. M., & Cruz, S. G. (2023). The first step of single-use plastics reduction in Thailand. Sustainability, 15(1), 45. https://doi.org/10.3390/su15010045
Thailand Greenhouse Gas Management Organization. (2024). Thailand greenhouse gas emission factors and carbon accounting guidance. https://www.tgo.or.th
Wiedmann, T., & Minx, J. (2008). A definition of carbon footprint. In C. C. Pertsova (Ed.), Ecological economics research trends (pp. 1–11). Nova Science Publishers.
