กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาในเขตภาคเหนือ

Main Article Content

กวินท์ทิพย์ รุจธนจิรัช

บทคัดย่อ

บทความวิจัย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับสมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครู 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครู และ 3) สังเคราะห์กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครู โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน รูปแบบการวิจัยเชิงอธิบายลำดับขั้น การวิจัยเชิงปริมาณมีกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาในเขตภาคเหนือ จำนวน 400 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการพัฒนาครู และพระสงฆ์นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา จำนวน 15 รูป/คน เก็บรวบรวมข้อมูล    ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัย พบว่า 1) สมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครูโดยรวมอยู่ในระดับมาก สะท้อนให้เห็นว่าครูมีความพร้อมในการปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่ของวิชาชีพควบคู่กับการดำรงตนตามหลักคุณธรรมเชิงพุทธ 2) ปัจจัยด้านภาวะผู้นำทางวิชาการ วัฒนธรรมองค์กรเชิงคุณธรรม และการพัฒนาวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพและคุณธรรมเชิงพุทธของครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 3) กลยุทธ์การพัฒนาที่เหมาะสมประกอบด้วย การบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับการพัฒนาวิชาชีพ การเสริมสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงคุณธรรม และการใช้ระบบพี่เลี้ยงและการสะท้อนคิดตามแนวพุทธ ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาครูอย่างยั่งยืนต่อไป

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

เชาวฤทธิ์ จงเกษกรณ์. (2561). คู่มือการจัดกิจกรรมลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

นนทลี พรธาดาวิทย์. (2559). การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning. กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 45). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

วิจารณ์ พานิช. (2562). เอื้อระบบนิเวศ เพื่อครูเป็นผู้ก่อการ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล.

วิทยากร เชียงกูล. (2559). รายงานสภาวะการศึกษาไทย ปี 2557/2558 จะปฏิรูปการศึกษาไทยให้ทันโลกในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างไร. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2556). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา ตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบหลัก

เกณฑ์ และวิธีการ ประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตร แห่งประเทศไทย.

สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2556). ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2558). สถานภาพการผลิตและพัฒนาครูในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สุเทพ ชิตยวงษ์. (2562). รายงานนโยบายลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สุไม บิลไบ. (2558). สมรรถนะ ทักษะ และบทบาทครูไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.

อภินันท์ สิริรัตนจิตต์. (2559). ข้อเสนอแนะประเทศไทย กรณีปฏิรูปการศึกษาไทย ตอนเหลียวหลัง ก่อนหยั่งสู่อนาคต. เรียกใช้เมื่อ 10 กรกฎาคม 2559 จาก www.manager.co.th/ Daily/ ViewNews.aspx?NewsID=99 560000084309.

Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Palo Alto, CA: Learning Policy Institute.

Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers’ professional development: Toward better conceptualizations and measures. Educational Researcher, 38(3), 181–199.

DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. Bloomington, IN: National Educational Service.

Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change. (4th ed.). New York, NY: Teachers College Press.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory.

Sergiovanni, T. J. (1992). Moral leadership: Getting to the heart of school improvement. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good?. Paris, France: UNESCO.