แนวทางการบริหารจัดการขยะในเขตเทศบาลเมืองเขาสามยอด อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการขยะในเขตเทศบาลเมืองเขาสามยอด อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี 2) เพื่อศึกษาหาแนวทางการบริหารจัดการขยะในเขตเทศบาลเมืองเขาสามยอด อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 คน และทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า
- สภาพปัญหาการบริหารจัดการขยะ ประชาชนส่วนหนึ่งยังขาดจิตสำนึกการมีส่วนร่วมในการดูแลสิ่งแวดล้อมของชุมชน โดยเฉพาะการคัดแยกขยะตั้งแต่ระดับครัวเรือน ขาดความร่วมมือในการชำระค่าธรรมเนียมการจัดเก็บขยะในบางครัวเรือน ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากการตกสำรวจของข้อมูลครัวเรือนหรือระบบฐานข้อมูลของเทศบาลที่ยังไม่ได้มีการปรับปรุงให้ทันสมัยและเป็นปัจจุบันอยู่เสมอ ทำให้การจัดเก็บค่าบริการไม่ครอบคลุมทุกครัวเรือนและความไม่สอดคล้องต่อการเก็บค่าบริการระหว่างครัวเรือนกับกิจการร้านค้า นอกจากนี้จำนวนยานพาหนะที่ใช้ในการจัดเก็บขยะมีเพียงพอต่อการให้บริการในสภาวะปกติเท่านั้น รวมถึงยังไม่มีความทันสมัยอีกทั้งเทศบาลยังไม่มีสถานที่สำหรับบริหารจัดการหรือกำจัดขยะเป็นของตนเอง จึงต้องพึ่งพาพื้นที่ของหน่วยงานอื่นในการนำขยะไปกำจัด ซึ่งส่งผลให้เกิดภาระค่าใช้จ่าย และอาจเป็นข้อจำกัดต่อการวางแผนบริหารจัดการขยะของเทศบาลในระยะยาวได้
- แนวทางการบริหารจัดการขยะ แนวทางที่เสนอแบ่งเป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านคน การให้ความรู้ การอบรม และการประชาสัมพันธ์ให้กับประชาชนในทุกชุมชนควรดำเนินการอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกและสร้างความเข้าใจให้กับประชาชนในการมีส่วนร่วมดูแลสิ่งแวดล้อมของชุมชนในระยะยาว 2) ด้านเงิน ระบบการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการเก็บขยะ ควรมีการปรับปรุงฐานข้อมูลครัวเรือน ประชากร ร้านค้า และสถานประกอบการต่าง ๆ ให้มีความถูกต้องและเป็นปัจจุบันอยู่เสมอ พร้อมทั้งกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมให้มีความเหมาะสม 3) ด้านวัสดุอุปกรณ์ รถที่ใช้ในการจัดเก็บขยะควรมีสำรองไว้สำหรับสับเปลี่ยนหมุนเวียนในช่วงที่รถบางคันต้องเข้ารับการซ่อมบำรุง นอกจากนี้ควรพิจารณาจัดหารถจัดเก็บขยะที่มีเทคโนโลยีหรือระบบที่ทันสมัย 4) ด้านการจัดการ ควรมีการจัดหาพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการกำจัดหรือบริหารจัดการขยะเป็นของเทศบาลเอง เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายในการเช่าพื้นที่หรือค่าธรรมเนียมที่ต้องชำระเป็นรายปีรวมทั้งช่วยลดระยะทางในการขนย้ายขยะไปกำจัด หากสามารถลดค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ได้ ก็จะทำให้เทศบาลสามารถนำงบประมาณดังกล่าวไปพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะให้มีประสิทธิภาพและทันสมัยมากยิ่งขึ้น อันจะนำไปสู่การจัดการขยะที่ยั่งยืนในระยะยาวต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564). แผนปฏิบัติการด้านการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทยด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG พ.ศ. 2564–2570. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จาก https://waa.inter.nster.nstad.or.th/stks/pub/ bcg/20211228-BCG-Action-Plan-2564-2570.pdf.
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2565-2570). กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). คู่มือการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยภายในบ้านและที่ทำงาน. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จากhttps://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2021/09/pcdnew-2021-09-16_14-17-09_739673.pdf.
ณัฐวุฒิ ดวงมุสิก, พระมหาเอกกวิน ปิยวีโร และสุปรีชา ชำนาญพุฒิพร. (2566). การบริหารจัดการขยะมูลฝอยขององค์การบริหารส่วนตำบลบางชนะ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 5(3),16 – 29.
ณีรนุช คชหิรัญ และชวลิต สวัสดิ์ผล. (2562). ความพึงพอใจที่มีต่อการจัดเก็บขยะมูลฝอยของประชาชน ในเขตเทศบาลนครรังสิต จังหวัดปทุมธานี. รัฐศาสตร์ปริทรรศน์, 6(1), 205-220.
เทศบาลเมืองเขาสามยอด. (2566). แผนพัฒนาเทศบาลเมืองเขาสามยอด พ.ศ. 2566–2570. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จากhttps://www.khaosamyod.go.th/files/com_ strategy/2025-04_2fdf331e9df4425.pdf
สำนักงานจังหวัดลพบุรี. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดลพบุรี พ.ศ. 2566–2570. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จากhttps://lopburi.gdcatalog.go.th/dataset/lopburi-plan/ resource/ab035a6b-fe04-47df-882f-20890eae8302.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ.2561-2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
พระมหาปรัชญ์ อัตถาพร และคณะ. (2567). แนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่เทศบาลนครขอนแก่น. มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ประเทศไทย. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(1), 341 – 354.
ประสารโชค ธุวะนุติ และวิภวานี เผือกบัวขาว. (2561). แนวทางการบริหารจัดการขยะของเทศบาลเมืองประจวบคีรีขันธ์. วารสารเกษมบัณฑิต, 19(2), 141 – 149.
ปภพ อินอ้าย. (2562). ระบบโลจิสติกส์ของขยะชุมชนในเขตเทศบาลเมืองอุทัยธานี. ใน วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ปวีณา ปาทาน. (2564). รูปแบบการจัดการมูลฝอยโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนหนองม่วง. ใน วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สกุณา คงจันทร์ และคณะ. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชนอย่างครบวงจร. วารสารปัญญา, 28(2), 137 – 153.
สุ
ภางค์ จันทวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.
สุริยะ หาญพิชัย, สุกัญญา ทองแห้ว และสุธินี วงศ์วัฒนานุกุล. (2561). การพัฒนาการจัดการขยะอย่างยั่งยืนของชุมชนในเขตอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี. มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. Local Administration Journal, 18(2), 239 – 256.
สมประสงค์ กลิ่นจันทร์. (2568). ปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(2), 1181 – 1195.
สิทธิชัย กฤชวิวรรธน์. (2568). การบริหารจัดการขยะ: รูปแบบการคัดแยกขยะอย่างมีประสิทธิภาพ. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์ บทความวิชาการ, 8(1), 418 – 428.
หวน พินธุพันธ์. (2549). การบริหารการศึกษานักบริหารมืออาชีพ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พินธุพันธ์การพิมพ์.
อนุสรณ์ ปัตตนาภรณ์. (2560). ประสิทธิผลการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในกรุงเทพมหานคร. Journal of Management Science Nakhon Pathom Rajabhat
University, 4(2),33 – 40.