การประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็ง ของชุมชนตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 2) เพื่อศึกษาหลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และ 3) เพื่อประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ และการศึกษาภาคสนาม โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสารทางพระพุทธศาสนา แนวคิดและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ หรือคน จากผู้นำชุมชน พระสงฆ์ และประชาชนในพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พบว่า การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนคลองแห มีรากฐานสำคัญจากการมีส่วนร่วมของประชาชน การสร้างเครือข่าย และการจัดการทรัพยากรอย่างมีระบบ ซึ่งเป็นหัวใจของการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน 2) หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา พบว่า หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ซึ่งประกอบด้วย อุฏฐานสัมปทา          (ความขยันหมั่นเพียร), อารักขสัมปทา (การรักษา), กัลยาณมิตตตา (การคบมิตรดี) และ       สมชีวิตา (การดำรงชีวิตอย่างสมดุล) เป็นหลักธรรมที่เป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่นำไปสู่ความเจริญทั้งในระดับบุคคล และสังคม 3) ประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พบว่า ชุมชนคลองแหสามารถประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะ 4 ได้แก่ อุฏฐานสัมปทา อารักขสัมปทา กัลยาณมิตตตา และสมชีวิตา ในการพัฒนาชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ครอบคลุมด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การศึกษา สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ โดยชาวบ้านมีความขยันหมั่นเพียรในการประกอบอาชีพ รู้จักบริหารจัดการทรัพยากรอย่างเหมาะสม มีการรวมกลุ่มและสร้างเครือข่ายความร่วมมือภายในชุมชน ตลอดจนดำรงชีวิตอย่างพอเหมาะพอดี ส่งผลให้ชุมชนมีความเข้มแข็งและสามารถพึ่งพาตนเองได้