การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในงานการบริหารทั่วไปของผู้บริหาร และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการใช้หลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารและครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา 2) ศึกษาระดับการบริหารงานทั่วไปของผู้บริหารและครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา และ 3) ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการบริหารงานทั่วไป ของผู้บริหารและครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารและครูในโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา จำนวน 144 คน ซึ่งได้มาจากการกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของ Krejcie and Morgan (1970) และใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วนร่วมกับการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.83 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน คือ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการใช้หลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารและครู โรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าทุกด้านอยู่ในระดับมาก ได้แก่ ด้านฉันทะ ด้านวิริยะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา 2) ระดับการบริหารงานทั่วไปของผู้บริหารและครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าทุกด้านอยู่ในระดับมากเช่นกัน และ 3) ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ทั้ง 4 ด้าน สามารถร่วมกันพยากรณ์การบริหารงานทั่วไปของผู้บริหารและครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา ได้ร้อยละ 98.6 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณ (R) เท่ากับ 0.993 ค่าความคลาดเคลื่อน มาตรฐานในการพยากรณ์เท่ากับ 0.01217 ตัวแปรที่มีอิทธิพลมากที่สุดคือ ด้านวิริยะ รองลงมาคือ ด้านฉันทะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา ตามลำดับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). แนวการจัดกิจกรรมแนะแนวตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กฎกระทรวง. (2550). กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหาร และการจัดการศึกษา. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 124 ตอนที่ 24 ก หน้า 29 (10 พฤษภาคม 2550).
ฉัตรชัย ตันตรานนท์. (2562). การศึกษาแนวทางการพัฒนางานบริหารทั่วไปโรงเรียน วชิรวิทย์เชียงใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
บุญมี วิทยาสิทธิ์. (2561). การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร-มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย.
บุษบา ชมที. (2566). การศึกษาและการวิเคราะห์หลักอิทธิบาท 4 กับการบริหารงานวิชาการ ของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ประมูล สุวรรณมาโจ. (2563). สภาพและปัญหาการบริหารงานทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครพนม. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 1(2), 251.
พิชิต อวิรุทธพาณิชย์, พระครูพิพิธสุตาทร และพระครูสุนทรสังฆพินิต. (2563). การบริหารทรัพยากรมนุษย์กับหลักอิทธิบาท 4. Journal of Liberal Arts, Prince of Songkla University, 12(1), 555.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 19). กรุงเทพฯ: เอสอาร์พริ้นติ้งแมสโปรดักส์ จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาวิทวัฒน์ วิวฑฺฒนเมธี (จันทร์เต็ม). (2561). การบริหารตามหลักอิทธิบาท 4 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสุทธิพงษ์ สุเมธโส (งอกลาภ). (2561). การบริหารสถานศึกษายุค 4.0 ตามหลักอิทธิบาท 4 สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 30. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร-มหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย.
มูลนิธิไทยรัฐ. (2568). โรงเรียนไทยรัฐวิทยา. เรียกใช้เมื่อ 8 มิถุนายน 2568 จาก www.thairath-found.or.th
วีระพงศ์ เกียรติไพรยศ. (2562). อิทธิบาทธรรมกับการบริหารองค์การ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2(1), 512.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). ประกาศสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่อง การกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา ของเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ไปยังคณะกรรมการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด สำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2556). คู่มือการบริหารโรงเรียนในโครงการ พัฒนาการบริหารรูปแบบนิติบุคคล. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
โสภณ บัวจันทร์. (2562). การนำหลักอิทธิบาทธรรมไปประยุกต์ใช้ในการเรียนของนิสิต วิทยาลัยสงฆ์ สุราษฎร์ธานี. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 3(2), 713.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.