การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในงานการบริหารทั่วไปของผู้บริหาร และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา

Main Article Content

นวลจันทร์ นนยะโส
สุมิตรา ยาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้​ มีวัตถุประสงค์​เพื่อ 1) ศึกษาระดับ​การใช้​หลักอิทธิบาท 4 ของ​ผู้บริหาร​และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา 2) ศึกษาระดับ​การบริหารงานทั่วไป​ของ​ผู้บริหาร​และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา และ 3) ศึกษา​การประยุกต์ใช้​หลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อ​การบริหารงานทั่วไป ของ​ผู้บริหาร​และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา กลุ่มตัว​อย่าง​ที่ใช้​ใน​การวิจัย ได้แก่ ผู้บริหาร​และครู​ในโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา จำนวน 144 คน ซึ่งได้มา​จาก​การกำหนดขนาดกลุ่มตัว​อย่าง​ตามตาราง​ของ Krejcie and Morgan (1970) และใช้วิธี​การสุ่มแบบแบ่งชั้น​ตามสัดส่วนร่วม​กับ​การสุ่ม​อย่างง่าย เครื่องมือ​ที่ใช้​ใน​การวิจัย​เป็นแบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่​มีค่า​ความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และค่า​ความเชื่อมั่นเท่า​กับ 0.83 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่า​ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน คือ การวิเคราะห์​การถดถอยพหุคูณ


ผล​การวิจัยพบว่า 1) ระดับ​การใช้​หลักอิทธิบาท 4 ของ​ผู้บริหาร​และครู โรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา โดยรวมอยู่​ในระดับมาก เมื่อพิจารณา​เป็นรายด้านพบว่าทุกด้านอยู่​ในระดับมาก ได้แก่ ด้านฉันทะ ด้านวิริยะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา 2) ระดับ​การบริหารงานทั่วไป​ของ​ผู้บริหาร​และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา โดยรวมอยู่​ในระดับมาก เมื่อพิจารณา​เป็นรายด้านพบว่าทุกด้านอยู่​ในระดับมากเช่นกัน และ 3) ผล​การวิเคราะห์​การถดถอยพหุคูณพบว่า การประยุกต์ใช้​หลักอิทธิบาท 4 ทั้ง 4 ด้าน สามารถร่วมกันพยากรณ์​การบริหารงานทั่วไป​ของ​ผู้บริหาร​และครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มเจ้าพระยา ได้ร้อยละ 98.6 อย่าง​มีนัยสำคัญทางสถิติ​ที่ระดับ .05 โดย​มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณ (R) เท่า​กับ 0.993 ค่า​ความคลาดเคลื่อน มาตรฐาน​ใน​การพยากรณ์เท่า​กับ 0.01217 ตัวแปร​ที่​มีอิทธิพลมาก​ที่สุด​คือ ด้านวิริยะ รองลงมา​คือ ด้านฉันทะ ด้านจิตตะ และด้านวิมังสา ตามลำดับ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). แนวการจัดกิจกรรมแนะแนวตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กฎกระทรวง. (2550). กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหาร และการจัดการศึกษา. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 124 ตอนที่ 24 ก หน้า 29 (10 พฤษภาคม 2550).

ฉัตรชัย ตันตรานนท์. (2562). การศึกษาแนวทางการพัฒนางานบริหารทั่วไปโรงเรียน วชิรวิทย์เชียงใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

บุญมี วิทยาสิทธิ์. (2561). การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร-มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย.

บุษบา ชมที. (2566). การศึกษาและการวิเคราะห์หลักอิทธิบาท 4 กับการบริหารงานวิชาการ ของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ประมูล สุวรรณมาโจ. (2563). สภาพและปัญหาการบริหารงานทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครพนม. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 1(2), 251.

พิชิต อวิรุทธพาณิชย์, พระครูพิพิธสุตาทร และพระครูสุนทรสังฆพินิต. (2563). การบริหารทรัพยากรมนุษย์กับหลักอิทธิบาท 4. Journal of Liberal Arts, Prince of Songkla University, 12(1), 555.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 19). กรุงเทพฯ: เอสอาร์พริ้นติ้งแมสโปรดักส์ จำกัด.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวิทวัฒน์ วิวฑฺฒนเมธี (จันทร์เต็ม). (2561). การบริหารตามหลักอิทธิบาท 4 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสุทธิพงษ์ สุเมธโส (งอกลาภ). (2561). การบริหารสถานศึกษายุค 4.0 ตามหลักอิทธิบาท 4 สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 30. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร-มหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย.

มูลนิธิไทยรัฐ. (2568). โรงเรียนไทยรัฐวิทยา. เรียกใช้เมื่อ 8 มิถุนายน 2568 จาก www.thairath-found.or.th

วีระพงศ์ เกียรติไพรยศ. (2562). อิทธิบาทธรรมกับการบริหารองค์การ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2(1), 512.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). ประกาศสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่อง การกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา ของเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ไปยังคณะกรรมการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด สำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2556). คู่มือการบริหารโรงเรียนในโครงการ พัฒนาการบริหารรูปแบบนิติบุคคล. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

โสภณ บัวจันทร์. (2562). การนำหลักอิทธิบาทธรรมไปประยุกต์ใช้ในการเรียนของนิสิต วิทยาลัยสงฆ์ สุราษฎร์ธานี. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 3(2), 713.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.