นโยบายการส่งออกข้าวของไทยภายใต้ตัวแบบระบบเศรษฐกิจแบบผสม พ.ศ. 2554-2567
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พัฒนาการนโยบายการส่งออกข้าวของไทยภายใต้ระบบเศรษฐกิจแบบผสมในช่วง พ.ศ. 2554–2567 2) บทบาทของรัฐและเอกชนในการมีส่วนร่วมในการส่งออกข้าวของไทยภายใต้ระบบเศรษฐกิจแบบผสม และ 3) แนวทางการยกระดับเชิงนโยบายเพื่อการส่งออกข้าวของไทยในอนาคต ใช้วิธีการวิจัย
เชิงคุณภาพ จากข้อมูลเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน การวิเคราะห์เชิงพรรณนาความ ผลการวิจัยพบว่า
1) พัฒนาการนโยบายการส่งออกข้าวไทยมีการปรับเปลี่ยนตามฐานคิดทางเศรษฐศาสตร์ที่ต่างกัน โดยในยุครัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เน้นการแทรกแซงราคาผ่านนโยบายรับจำนำข้าวและการส่งออกแบบรัฐต่อรัฐ แม้จะเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรแต่กลับสร้างภาระด้านงบประมาณและลดขีดความสามารถในการแข่งขัน รัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ปรับสู่การแทรกแซงเชิงประคับประคองผ่านนโยบายประกันรายได้และการผลิตนำการตลาด เพื่อรักษาสมดุลกลไกราคา รัฐบาลนายเศรษฐา ทวีสิน เน้นการขยายเครือข่ายตลาดต่างประเทศผ่านความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างรัฐและเอกชน 2) บทบาทภาครัฐและเอกชน โดยที่ภาครัฐกำหนดนโยบายและการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน ตั้งแต่การเจรจาการค้าระหว่างประเทศ สร้างกลไกมาตรฐานคุณภาพและพัฒนาด้านโลจิสติกส์ เอกชนมีบทบาทเชิงปฏิบัติการด้านการผลิต แปรรูป สร้างนวัตกรรมสินค้าและการขยายเครือข่ายการตลาดทั้งในและต่างประเทศ และ 3) แนวทางการยกระดับเชิงนโยบาย รัฐควรเปลี่ยนผ่านจากการเป็นผู้กำหนดราคาสู่การเป็นผู้สร้างนิเวศการแข่งขัน การยกระดับขีดความสามารถ มุ่งเน้นนโยบายการลงทุนในนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิต พัฒนากลไกความร่วมมือที่ยั่งยืนกับภาคเอกชนในการวางแผนกลยุทธ์การตลาดเชิงรุก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จีรณัทย์ ชาญเชิงพานิช. (2562). หอสมุดรัฐสภา มาตรการช่วยเหลือราคาพืชผลเกษตรตกต่ำของไทย. เรียกใช้เมื่อ 22 กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/xW4w7
แชมป์ นิ่มไพบูลย์ และณรงค์ เพ็ชรประเสร็จ. (2564). เศรษฐศาสตร์การเมืองระหว่างประเทศเปรียบเทียบ (ไทย : สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว). การประชุมนำเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 16 ปี การศึกษา 2564. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรังสิต.
ทรงธรรม ปิ่นโต และจริยา เปรมศิลป์. (2563). เศรษฐศาสตร์ เล่มเดียวอยู่. กรุงเทพฯ: ธนาคารแห่งประเทศไทย.
นิพนธ์ พัวพงศก. (2568). วิกฤตซ้อนวิกฤตเกษตรไทย! “เสียแชมป์-ผลผลิตต่ำ-งานวิจัยติดลบ” ดร. นิพนธ์ พัวพงศกร ชี้ทางรอด ต้องผ่าตัดโครงสร้างเศรษฐกิจ
ครั้งใหญ่. เรียกใช้เมื่อ 22 มีนาคม 2569 จาก https://n9.cl/be8bb
นำโชค อุ่นเวียง. (2564). ระบบเศรษฐกิจ. เรียกใช้เมื่อ 21 กันยายน 2567 จาก https:// shorturl.asia/3OdFD
บุญวัฒน์ สว่างวงศ์. (ม.ป.ป.). BPA5201 การจัดการงานคลังและงบประมาณ. เรียกใช้เมื่อ 2กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/a9jx4
บีบีซีนิวส์. (2560). ย้อนรอยโครงการจำนำข้าว: สะเทือนสถานะผู้นำตลาดโลกของไทย. เรียกใช้เมื่อ 21 กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/tUKpF
พอเพียง. (2566). ระบบเศรษฐกิจโลก. เรียกใช้เมื่อ 30 ตุลาคม 2567 จาก https://shorturl. asia/gvaBx
พีพีทีวีออนไลน์. (2567). ปิดฉากโครงการจำนำข้าว บริษัท วีเอท อินเตอร์เทรดดิ้ง ชนะประมูลข้าว. เรียกใช้เมื่อ 22 กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/XVszY
สมาคมผู้ส่งออกข้าว. (2565). ข่าวกิจกรรมของสมาคม. เรียกใช้เมื่อ 9 มิถุนายน 2566 จาก http://www.thairiceexporters.or.th/
สำนักงานพาณิชย์จังหวัดชัยนาท. (2567). สถิติการส่งออกสินค้าเกษตร และสินค้าอุตสาหกรรมเกษตรของไทย ปี 2566. เรียกใช้เมื่อ 18 เมษายน 2569 จาก https://shorturl.asia/QzhJx
สำนักสถิติแห่งชาติกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2566). สำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566 ทั่วราชอาณาจักร. กองสถิติเศรษฐกิจสำนักงานสถิติแห่งชาติ กองสถิติพยากรณ์กรุงเทพมหานคร.
มูลนิธิชีวิตไท. (2558). “จำนำยุ้งฉาง” ฉบับคสช. ชาวนา(ประชา) ไม่นิยม ?. เรียกใช้เมื่อ 21 กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/eZUut
อัทธ์ พิศาลวานิช. (2554). การศึกษาความอยู่รอดของข้าวไทยภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน. สำนักงานสนับสนุนกองทุนการวิจัย (สกว.)
มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม. (ม.ป.ป.). ใบความรู้ เรื่อง ระบบเศรษฐกิจต่าง ๆ ในโลก. เรียกใช้เมื่อ 27 ตุลาคม 2567 จาก https://shorturl.asia/kn1UD
TSRI. (2021). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในตลาดข้าวไทย. เรียกใช้เมื่อ 21 กันยายน 2567 จาก https://shorturl.asia/tPd4n
Thanapan Laiprakobsup. (2019). The Policy Effect of Government Assistance on the Rice Production in Southeast Asia: Comparative Case Studies of Thailand, Vietnam, and the Philippines. Development Studies Research, 6(1), 1-12.
