การพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พัฒนาการและแนวทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ผลการศึกษาพบว่า การศึกษาของสงฆ์มีรากฐานสำคัญจากหลักไตรสิกขาอันประกอบด้วย ศีล สมาธิ และปัญญา ซึ่งจำแนกภาระหน้าที่ออกเป็นฝ่ายคันถธุระและวิปัสสนาธุระ พัฒนาการทางการศึกษาได้ปรับเปลี่ยนตามบริบททางสังคมไทยอย่างต่อเนื่องตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงยุคปฏิรูปการศึกษาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งเป็นรากฐานของมหาวิทยาลัยสงฆ์ในปัจจุบัน ในยุคดิจิทัลโรงเรียนพระปริยัติธรรมต้องเผชิญความท้าทายในการรักษาเอกลักษณ์ทางสมณสารูปควบคู่ไปกับการยกระดับคุณภาพวิชาการสู่มาตรฐานสากล บทความนี้จึงเสนอแนะแนวทางพัฒนาผ่านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชน การพัฒนาทักษะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 และการบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ เพื่อสร้างศาสนทายาทที่มีศักยภาพในการดำรงตนและเผยแผ่พระพุทธศาสนาได้อย่างยั่งยืนในสังคมร่วมสมัย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ สัตยสุนทร. (2545). คู่มือเปิดตำราเรียนบาลี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พนัด ด้วงติลี และคณะ. (2567). ขบวนการจัดการเรียนรู้ด้วยหลักไตรสิกขาโรงเรียนปริยัติธรรม แผนกสามัญในประเทศไทย. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 7(5), 1175.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). ไตรสิกขา. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). พุทธธรรม ฉบับเพิ่มเติมและขยายความ. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 9, 20). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล
เฉลิมพระ ชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
วิดีพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2567). การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จาก https://th.wikipedia.org/wiki/การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย
วัชระ งามจิตรเจริญ. (2556). พุทธศาสนาเถรวาท. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สามลดา.
วัดญาณเวศกวัน. (ม.ป.ป.). จะพัฒนาคนกันได้อย่างไร?. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จากhttps://www.watnyanaves.net/en/book-reading/116/10
สมศักดิ์ บุญปู่. (2552). การพัฒนาการศึกษาคณะสงฆ์ไทย (สารนิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต ประจำปี 2552). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์นวสาส์นการพิมพ์.
สมศักดิ์ บุญปู่. (ม.ป.ป.). การพัฒนาการศึกษาคณะสงฆ์ไทย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2569 จาก https://www.mcu.ac.th/article/ detail/14295
สุวิทย์ มูลคํา และอรทัย มูลคํา. (2545). 20 วิธีจัดการเรียนรู้: เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ค่านิยม. (พิมพครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์