พลเมืองดิจิทัลในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม: การสร้างสรรค์การเรียนรู้เพื่อความเข้าใจและการสื่อสาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งสืบค้นและสังเคราะห์องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาพลเมืองดิจิทัล ในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม ภายใต้สภาวะ BANI World โดยเน้นการบูรณาการศาสตร์การสอนสังคมศึกษาและภาษาไทยในหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต ในบทความได้นำเสนอการวิเคราะห์แนวคิดของความสัมพันธ์ระหว่างพลเมืองดิจิทัล สังคมพหุวัฒนธรรม การศึกษาพหุวัฒนธรรม การสื่อสารเพื่อความเข้าใจ และการเรียนรู้เชิงบูรณาการ พร้อมชี้ให้เห็นว่าภูมิคุ้มกันทางดิจิทัล ความฉลาดทางวัฒนธรรม และสมรรถนะการปรับตัวทางวัฒนธรรม ทำหน้าที่เป็นสมรรถนะหลักที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถดำรงอยู่และมีส่วนร่วมในสังคมดิจิทัลที่มีความหลากหลายได้อย่างมีคุณภาพและมีความรับผิดชอบ นอกจากนี้ยังได้นำเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่อธิบายกลไกการเชื่อมโยงระหว่างศาสตร์การสอนสังคมศึกษาและภาษาไทย ผ่านรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย ได้แก่ การเรียนรู้แบบปรากฏการณ์เป็นฐาน การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ และการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ซึ่งล้วนมีศักยภาพในการพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ การรู้เท่าทันสื่อ และการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมในยุค BANI World ผลการสังเคราะห์ชี้ชัดว่า การบูรณาการศาสตร์การสอนสังคมศึกษาและภาษาไทยไม่ใช่เพียงแนวทางการสอนที่มีประสิทธิภาพ แต่เป็นความจำเป็นเชิงยุทธศาสตร์ในการเตรียมครูยุคใหม่ให้สามารถสร้างพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพ มีความเข้าใจในความหลากหลายทางวัฒนธรรม และสามารถอยู่ร่วมกันในสังคมโลกได้อย่างสันติสุขและยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรรณภรณ์ รุ่งแจ้ง. (2567). VUCA สู่ BANI: ความท้าทายของการจัดการศึกษาปฐมวัย. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 9(1), 282–291.
กาญจนา เดชสม และ รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2564). การพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 31(1), 151–163.
ชูชิต ชายทวีป, พิศณี พรหมเทพ และ ธนิษฐา สมัย. (2565). ทักษะความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาเอกชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 16(3), 147–160.
ปริลักษณ์ กลิ่นช้าง. (2565). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ภาษาและวัฒนธรรมยุโรปในสังคมพหุวัฒนธรรม: กรณีศึกษารายวิชาการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี. Journal of Information and Learning, 33(1), 55–68.
รตวรรณ อรัญไสว, เจริญ กระจ่างรส และ กิตติยากร เสนาการ. (2567). พลิกเกมความเป็นผู้นำในยุค BANI: ทักษะและสมรรถนะสู่อนาคต. Education Journal of Nakhon Si Thammarat Rajabhat University, 3(2), 1-8.
วลี อมาตยกุล, จิรศักดิ์ สุรังคพิพรรธน์ และ ละมุล รอดขวัญ. (2567). การผสานวัฒนธรรมการสื่อสารและการปรับตัวของนักศึกษาต่างชาติระดับอุดมศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(4), 1080–1097.
วิทยา สุวรรณากรรัตน์, ปิยวัช วสุสิริกุล และ สุพิชฌาย์ ทวีธนวิริยา. (2565). การประยุกต์ใช้การสื่อสารข้ามวัฒนธรรมในการจัดการเรียนการสอนภาษาจีน. Journal of Sinology, 16(1), 172–196.
สุวิมล พิบูลย์. (2568). การวิเคราะห์ความเสี่ยงของเด็กระดับปฐมวัยสู่ความเป็นพลเมืองดิจิทัล. วารสารสหวิชาการงานวิจัยและนวัตกรรมสังคม, 1(2), 54–65.
อพัชชา ช้างขวัญยืน, รุจโรจน์ แก้วอุไร, วินัย วงษ์ไทย และ เอื้อมพร หลินเจริญ. (2564). การจัดการเรียนเชิงรุกเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(3), 452–465.
อุษา ศิลป์เรืองวิไล และ บัณฑิต รัตนไตร. (2566). การสอนภาษาไทยเพื่อส่งเสริมการสื่อสารในสังคมพหุวัฒนธรรม. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 42(1), 50–65.
ASCD. (2024). It’s time to get serious about digital citizenship education. เรียกใช้เมื่อ 1 มีนาคม 2569 จาก https://www.ascd.org/el/articles/its-time-to-get-serious-about-digital-citizenship-education
Fullan, M. & Langworthy, M. (2014). A Rich Seam: How New Pedagogies Find Deep Learning. Vol.1. London: Pearson.
Ohler, J. B. (2010). Digital community, digital citizen. Corwin.
Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning. Battelle for Kids.
UNESCO. (2023). Education for sustainable development goals: Learning objectives. UNESCO Publishing.
