ภาวะผู้นำของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อสมรรถนะดิจิทัล ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษานครพนม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์ระดับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยจำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา (2) ศึกษาระดับสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา โดยจำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา (3) ตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 กับสมรรถนะดิจิทัลของครู และ (4) วิเคราะห์อำนาจในการพยากรณ์ของภาวะผู้นำดังกล่าวที่มีต่อสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 80 คน และครู จำนวน 175 คน รวมทั้งสิ้น 255 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multistage Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง .80–1.00 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยแยกตามวัตถุประสงค์ พบว่า (1) ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากทั้งในมุมมองของผู้บริหารและครู สะท้อนถึงบทบาทเชิงรุกในการขับเคลื่อนองค์กร การส่งเสริมศักยภาพครู และการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน (2) สมรรถนะดิจิทัลของครูอยู่ในระดับมากทั้งภาพรวมและรายด้าน แสดงถึงความสามารถในการใช้เทคโนโลยี การสร้างสื่อดิจิทัล และการใช้อย่างมีจริยธรรม (3) ภาวะผู้นำของผู้บริหารมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับสมรรถนะดิจิทัลของครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ (4) องค์ประกอบของภาวะผู้นำ ได้แก่ ทักษะการสื่อสาร การมุ่งเน้นเป้าหมาย และการมีวิสัยทัศน์ สามารถร่วมกันพยากรณ์สมรรถนะดิจิทัลของครูได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยมีค่า R = .78 และ R² = .60 สะท้อนให้เห็นว่าภาวะผู้นำมีบทบาทสำคัญในการยกระดับสมรรถนะดิจิทัลของครูอย่างเป็นระบบ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิรายุ เกิดมณี. (2568). ภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อสมรรถนะดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(1), 47-61.
ชฎาพร เธียรศิริพิพัฒน์. (2567). การพัฒนาสมรรถนะการสอนในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัย รามคำแหง.
ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์ และวาสนาไทย วิเศษสัตย์.(2563).การศึกษาความต้องการจำเป็นในการ ส่งเสริมสมรรถนะดิจิทัลของนักศึกษาอาชีพครู. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 15(1), 106-117.
ไชยา ภาวะบุตร และคณะ. (2563). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหาร สถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 9(3), 1-11.
ดารุวรรณ ถวิลการ. (2561). ภาวะผู้นำการสร้างองค์ความรู้ของผู้บริหารและครูในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(1), 1-16.
ธัญชาติ ล้อพงค์พานิชย์. (2565). ภาวะผู้นายุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนเอกชน จังหวัด อุบลราชธานี. วารสาร มจร. อุบลปริทรรศน์, 7(2), 579-592.
ธัญวิทย์ ศรีจันทร์. (2559). รูปแบบและกลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของกรรมการองค์กรนิสิตนักศึกษา. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บัญชาลักษณ์ ลือสวัสดิ์, จอมพงศ์ มงคลวนิช และ ปรัชญนันท์ นิลสุข. (2566). รูปแบบการพัฒนาครูอาชีวศึกษาด้านสมรรถนะดิจิทัล วิทยาลัยอาชีวศึกษาภาครัฐ สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 19(1), 106–141.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์.
ผ่องพรรณ พลราช. (2559). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วารสารราชธานีนวัตกรรมทางสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(2), 96–106.
พิชญา ดำนิล. (2557). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารคณะศิลปศึกษาและห้องเรียนเครือข่ายสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา คณะครุศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 10(1), 240–248.
พรชัย เจดามาน. (2562). ภาวะผู้นำยุค 4.0 ในพลวัตศตวรรษที่ 21. เรียกใช้เมื่อ 2 มิถุนายน 2568 จาก https://www.kroobannok.com/83149.
มนต์รัก วงศ์พุทธะ, ณัฐวรรณ พุ่มดียิ่ง และ พิชญาภา ยืนยาว. (2562). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 การศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะหลักในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. วารสาร วิชาการสิรินธรปริทรรศน์, 22(2), 180–192.
วรปรัชญ์ หลวงโย. (2564). องค์ประกอบภาวะผู้นำของผู้บริหาราสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ, 21(1), 182–195.
ศิริชัย โอมฤก (2565). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา. ใน ดุษฎีนิพนธ์นิพนธ์คุรุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหาการศึกษา. มหาวิทยาลัราชภัฏนครราชสีมา.
ศิริพร อนุสภา,สุวิทย์ สลามเต๊ะ,สราวุธ และซัน. (2565) . เยาวชนไทยกับการศึกษาในยุค ศตวรรษที่ 21. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 19(37), 209-228.
ศิวาพัชญ์ บำรุงเศรษฐพงษ์. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต (กศ.ม.) สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570. เรียกใช้เมื่อ 20 พฤษภาคม 2568 จาก http://www.bopp. go.th/?p=2404.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). คู่มือการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัล (Digital Competency) สำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษา. เรียกใช้เมื่อ 20 พฤษภาคม 2568 จาก https://drive.google.com/drive/folders/1qVM1P3 WhWi-XMz6qicGn9e3dMg2Bekep?usp=sharing.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). กรอบสมรรถนะ ดิจิทัลสำหรับประชาชนไทย. เรียกใช้เมื่อ 20 พฤษภาคม 2568 จาก https://web. parliament.go.th/assets/portals/files/digital_competence_framework_for_thai_citizens.pdf
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (พ.ศ.๒๕๖๐-๒๕๘๐). เรียกใช้เมื่อ 20 พฤษภาคม 2568 จาก https://dx.tu.ac.th/uploads/diaital transform/pdf/rachakitcha.PDF
อภิญญา พลอาสา. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 3(1), 36-47
อรสา มาสิงห์. (2560). การพัฒนาทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 13(2), 105–118
Bass, B. M. (1985). Leadership and Performance Beyond Expectations. New York: Free Press.
DuBrin, A. J. (2007). Leadership: Research findings, practice, and skills. (5th ed.). Houghton Mifflin Company.
European Union (2006). Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December 2006 on key competences for lifelong learning. Official Journal of the European Union, 394, 10-18
Ferrari, A., Punie, Y., & Redecker, C. (2012). Understanding Digital Competence in the 21st Century: An Analysis of Current Frameworks.
Gallardo-Echenique, E. E., Marqués-Molías, L., Esteve-Mon, F. M., & Gisbert- Cervera, M. (2013).Digital competence in the university context: How it relates to academic success. Comunicar.
Hoyle, J. R., English, F. W., & Steffy, B. E. (1998). Skills for successful 21st century school leaders: Standards for peak performers. American Association of School Administrators.
Humphrey, B., & Stokes, J. (2000). The 21st Century Supervisor: Nine Essential Skills for Developing Frontline Leaders. Pfeiffer.
Ribble, M. (2015). Digital Citizenship in Schools: Nine Elements All Students Should Know (3rd ed.). Eugene, OR: International Society for Technology in Education (ISTE).
Sheninger, E. C. (2014). Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Senge, P. M., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., Dutton, J., & Kleiner, A. (2000).Schools that learn: A fifth discipline fieldbook for educators, parents, and everyone who cares about education. Doubleday.
