การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการเพิ่มสมรรถนะของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัดศรีสุนทร (มิตรภาพ 15) อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการเพิ่มสมรรถนะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัดศรีสุนทร (มิตรภาพ 15) อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต       2) เพื่อศึกษาหลักอิทธิบาท 4 ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) เพื่อประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการเพิ่มสมรรถนะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัดศรีสุนทร (มิตรภาพ 15) อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน ได้แก่พระภิกษุที่เป็นพระสอนศีลธรรม 2 รูป ผู้บริหารสถานศึกษา 5 คน คณะกรรมการสถานศึกษา 3 คน และตัวแทนผู้ปกครอง 10 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ และเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนามอย่างเป็นระบบ จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และสังเคราะห์เชิงพรรณนา

  ผลการวิจัยพบว่า 

1. การเพิ่มสมรรถนะของนักเรียนเป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ทักษะ และคุณธรรม สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข อย่างไรก็ตาม นักเรียนยังมีข้อจำกัดด้านแรงจูงใจ ความเพียร สมาธิ และความรับผิดชอบ ซึ่งมีสาเหตุมาจากปัจจัยด้านครอบครัว โรงเรียน และสภาพแวดล้อมทางสังคม


2. หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา เป็นหลักธรรมที่มุ่งพัฒนากาย จิต และปัญญา เพื่อสร้างความสำเร็จในการเรียนรู้และการดำเนินชีวิต โดยเน้นความพอใจในสิ่งที่ทำ ความเพียรพยายาม ความตั้งใจมั่น และการใช้ปัญญาในการพิจารณาอย่างรอบคอบ


3. การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการจัดการเรียนการสอน สามารถพัฒนาสมรรถนะของนักเรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม กล่าวคือ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียน เข้าเรียนสม่ำเสมอ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น มีความรับผิดชอบและส่งงานตรงเวลา
   มีวินัยในตนเอง มีสมาธิในการเรียน และสามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล นอกจากนี้ยังส่งผลต่อความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูกับนักเรียน และบรรยากาศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง