แนวทางการพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษาสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา 2) วิเคราะห์ความต้องการจำเป็น และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษาสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 302 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถามแบบตอบสองสภาพ (ค่าความเชื่อมั่น 0.98) และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.258) และสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.534) ความต้องการจำเป็นสูงสุด ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการ รองลงมาคือ ด้านการวัดผลและประเมินผล ด้านสื่อการสอน ด้านการจัดการเรียนการสอน และด้านหลักสูตร ตามลำดับ นอกจากนี้ แนวทางการพัฒนานวัตกรรมประกอบด้วย 5 แนวทาง และ 15 วิธีดำเนินการ
ข้อค้นพบชี้ให้เห็นว่า การพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษาควรมุ่งเสริมสร้างระบบบริหารจัดการและการสนับสนุนจากสถานศึกษา ควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพครู เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กลัญญู เพชราภรณ์. (2562). วิทยาการจัดการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
กุลิสรา จิตรชญาวณิช. (2562). การจัดการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.
เกริก ท่วมกลาง และจินตนา ท่วมกลาง. (2555). การพัฒนาสื่อ/นวัตกรรมทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาพรบุ๊คส์.
กัลยา วานิชกุญชร. (2559). การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เก็จกนก เอื้อวงศ์. (2565). การนำนโยบายไปปฏิบัติของผู้บริหารสถานศึกษา: สมรรถนะและแนวทางการพัฒนา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 6(2), 45–58.
จารุกิตติ์ สายสิงห์ และคณะ. (2566). การพัฒนานวัตกรรมสนับสนุนการจัดการเรียนการสอนผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลอัจฉริยะเพื่อส่งเสริมสมรรถนะผู้สอนและเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน. กรุงเทพฯ: กองทุนพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
เฉลิมพงศ์ มีสมนัย. (2559). การใช้และพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2561). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). นนทบุรี: พีบาลานซ์ดีไซน์แอนด์ปริ้นติ้ง.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2563). รูปแบบการพัฒนาความสามารถในการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพในการศึกษาชั้น
เรียนและการชี้แนะโดยพี่เลี้ยงของมหาวิทยาลัย. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัย ราชภัฏภาคเหนือ, 10(2), 45–60.
ณัฐพงศ์ แก้วรากมุข. (2563). การศึกษาสภาพและปัญหาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสำหรับการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. ใน การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง กศ.ม. มหาวิทยาลัยพะเยา.
ณัฐพงศ์ เส็งดอนไพร และสมใจ สืบเสาะ. (2566). การใช้นวัตกรรมด้านการจัดการเรียน การสอน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ทางการศึกษา.
ณัฐวุฒิ ใจแน่น และบุญชม ศรีสะอาด. (2563). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 โดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพครู. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ , 7(9), 1–13.
ณัฐิกานต์ ปังศรีวงศ์. (2563). การพัฒนาทักษะด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนตลาดหนองหวาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. ใน การค้นคว้าอิสระ ค.ม. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
ณัทชลิดา บุตรดีวงษ์. (2561). การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนแสนสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. ใน การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเกริก.
ดวงใจ พร้าวไธสง, วจี ปัญญาใส และพิมผกา ธรรมสิทธิ์. (2566). แนวทางการพัฒนาครูด้านการสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ของโรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายเถิน 4 สังกัด
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 2. วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(8), 1135-1148.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนกฤต พราหมน์นก. (2559). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์ กศ.ด. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ธนกฤต ศรีสุวรรณ. (2562). การบริหารจัดการเพื่อส่งเสริมนวัตกรรมในสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิต , 7(2), 45–56.
ธันยวิช วิเชียรพันธ์. (2557). สื่อดิจิทัลในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วังอักษร.
บุษกร สุวรรณศรี และลักขณา สริวัฒน์. (2563). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดมหาสารคาม. Journal of Modern Learning Development, 5(3), 147–160.
ปุญญิสา เปงยาวงษ์. (2565). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. ใน การค้นคว้าอิสระ มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พงศ์พันธุ์ ไชยบุญเรือง. (2564). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบเติมเต็มศักยภาพ เพื่อพัฒนาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ของครูปฐมวัย. เชียงราย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4.
พรทิพย์ ไชยโส และคณะ. (2558). การพัฒนานวัตกรรมการส่งเสริมสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้. ใน รายงานการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ.
พลอยไพลิน นิลกรรณ์. (2562). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โครงการการนิเทศการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง.[ม.ป.พ.].
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2559). เทคนิคการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_______. (2559). นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ภัทรพล นาคะเสถียร. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารนวัตกรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี , 7(1), 45–58.
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา. (2561). การวัดและประเมินผลการเรียนรู้. เรียกใช้เมื่อ 1 กรกฎาคม 2568 จาก http://www.aritbooks.nrru.ac.th/uploadfiles/books/2-2018-08-30-08-45-11.pdf
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2557). คู่มือการจัดระบบการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนระดับอุดมศึกษาเป็นสำคัญ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์.
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. (2566). บันทึกความเข้าใจความร่วมมือโครงการพัฒนานวัตกรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยรูปแบบ Active Learning. เรียกใช้เมื่อ 3 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.sru.ac.th
ยโสธารา ศิริภาประภากร. (2563). วิเคราะห์ปัญหาการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีในการจัดการเรียนการสอนนวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรการสอนศีลธรรมในโรงเรียนรุ่นที่ 7. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยุภาลัย มะลิซ้อน และกาญจน์ เรืองมนตรี. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(8), 230-243.
รัตนะ บัวสนธิ์. (2556). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: บั๊วกราฟฟิค.
วทัญญู วุฒิวรรณ์. (2560). รูปแบบการพัฒนาครูประถมศึกษาให้สามารถออกแบบการจัดการเรียนรู้ วิชาวิทยาศาสตร์ที่สอดแทรกธรรมชาติของวิทยาศาสตร์. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก มหาวิทยาลัยบูรพา. ฐานข้อมูลงานวิจัย (ThaiLis).
วรลักษณ์ คำหว่าง และนงลักษณ์ ใจฉลาด. (2560). การศึกษาแนวทางพัฒนาทักษะครูในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 6(2), 45–56.
วาสนา แสงสุข และไพโรจน์ เติมเตชาติพงศ์. (2563). แนวทางของครูในการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้วิชาภาษาไทย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(1), 112–124.
วิทวัส ดวงภุมเมศ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2560). การจัดการเรียนรู้ในยุคไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(1), 89–102.
วิทยา พัฒนเมธาดา. (2560). การจัดการเรียนรู้ (Learning Management). เรียกใช้เมื่อ 3 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.kansuksa.com
ศรีวรรณ แก้วทองดี. (2562). แนวทางการพัฒนาตนเองของครูในสถานศึกษา สหวิทยาเขตบึงสามพัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 40. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาโท มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์. ฐานข้อมูลงานวิจัย (ThaiLis).
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4. เชียงราย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4.
สุดารัตน์ ชุ่มใจ และกษิฎิฏฏ์ มีพรหม. (2568). แนวทางการบริหารงานบุคคลโดยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 200–215. เรียกใช้เมื่อ 3 กรกฎาคม 2568 จากhttps://so03.tci thaijo.org/index.php/jeir/article/ view/276918
สุภัทรา วีระประเสริฐ. (2557). การวัดและประเมินผลการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรีย์พร กองสุข. (2563). แนวทางการส่งเสริมการใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนของครูในโรงเรียนขนาดเล็ก. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สพป.เชียงราย เขต 4. (2567). ข้อมูลสถิตินักเรียนและบุคลากร ปี 2566.
สมจิต จันทร์ฉาย. (2557). การออกแบบและพัฒนาการเรียนการสอน. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
อรณิชา ปัญญาวงค์. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการนวัตกรรมเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
อุศมาน หลีสันมะหมัด. (2560). สภาพและปัญหาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 16. ใน วิทยานิพนธ์ กศ.ม. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
E learning in Thailand: Mapping the digital divide. (2021). United Nations Thailand.
