พัฒนาการสู่ความเป็นครู: การศึกษาเชิงธีมว่าด้วยการเรียนรู้ ของนักศึกษาฝึกสอนในช่วงปฏิบัติการสอน 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการรับรู้ของนักศึกษาฝึกสอนเกี่ยวกับการเรียนรู้และพัฒนาการด้านการจัดการเรียนรู้ระหว่างการปฏิบัติการสอน 2 (2) วิเคราะห์แบบแผนธีมจากข้อมูลสะท้อนคิดเพื่ออธิบายโครงสร้างพัฒนาการเชิงวิชาชีพ และ (3) อธิบายกระบวนการก่อรูปอัตลักษณ์ความเป็นครูในระยะเปลี่ยนผ่านสู่การประกอบวิชาชีพ ผู้ให้ข้อมูลคือนักศึกษาฝึกสอนจำนวน 76 คน ซึ่งเป็นนักศึกษาทั้งรุ่น ข้อมูลถูกรวบรวมผ่านคำถามปลายเปิด 1 ข้อเกี่ยวกับการเรียนรู้และการพัฒนาตนเอง และวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เชิงธีมแบบอุปนัยตามแนวทางของ Braun & Clarke
ผลการวิจัยพบธีมหลัก 7 ธีม ได้แก่ (1) การวางแผนและออกแบบการจัดการเรียนรู้ (2) ทักษะการสอนและกระบวนการสอน (3) สื่อ เทคโนโลยี และนวัตกรรมการสอน (4) การจัดการชั้นเรียนและพฤติกรรมผู้เรียน (5) การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ (6) การพัฒนาคุณลักษณะและจิตวิญญาณความเป็นครู และ (7) การสื่อสารและความสัมพันธ์ทางวิชาชีพ ข้อค้นพบเชิงสังเคราะห์สะท้อนว่าการพัฒนาดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นอย่างแยกส่วน หากแต่ดำเนินไปในลักษณะ “วงจรเสริมพลัง” ที่เชื่อมโยงการออกแบบการสอน ความมั่นใจในการปฏิบัติ การทดลองแนวทางใหม่ และการประเมินนปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งบ่งชี้ว่าการบูรณาการเทคโนโลยีเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ครูรุ่นใหม่ อย่างไรก็ตาม ระดับความลุ่มลึกของการสะท้อนคิดยังแตกต่างกัน ซึ่งมีนัยต่อการออกแบบกิจกรรมสะท้อนคิดอย่างมีโครงสร้างในหลักสูตรครู
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติบุญถวัลย์ ป., ชื่นฉ่ำ จ., ศรีธัญญา ศ., และ Umereweneza, S. (2018). การสะท้อนคิด: จากประสบการณ์ที่ล้ำค่าสู่การเปลี่ยนแปลง. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 12(1), 102–110.
โคตรบรรเทา, ธ. (2025). การพัฒนาสมรรถนะนักศึกษาวิชาชีพครูด้านการวิจัยในชั้นเรียนโดยการชี้แนะสะท้อนคิด. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 9(3), 219–224.
เปรื่องพิชญาธร เ. ., และ อินทรประวัติ พ. . (2023). ผลการสะท้อนคิดด้านสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 34(3), 92–104.
Beauchamp, C., & Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: An overview of issues in the literature and implications for teacher education. Cambridge Journal of Education, 39(2), 175–189.
Beijaard, D., Meijer, P. C., & Verloop, N. (2004). Reconsidering research on teachers' professional identity. Teaching and Teacher Education, 20(2), 107–128.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Braun, V., & Clarke, V. (2019). Reflecting on reflexive thematic analysis. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 11(4), 589–597.
Flores, M. A., & Day, C. (2006). Contexts which shape and reshape new teachers' identities: A multi-perspective study. Teaching and Teacher Education, 22(2), 219–232.
Hatton, N., & Smith, D. (1995). Reflection in teacher education: Towards definition and implementation. Teaching and Teacher Education, 11(1), 33–49.
Jay, J. K., & Johnson, K. L. (2002). Capturing complexity: A typology of reflective practice for teacher education. Teaching and Teacher Education, 18(1), 73–85.
Kanthong, S. (2021). Development of Learning Management for Enhancing Reflective Thinking of Student Teachers in Peace Education for Teachers Course, Princess of Naradhiwas University. Princess of Naradhiwas University Journal of Humanities and Social Sciences, 8(2), 180–197. retrieved from https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pnuhuso/article/vie w/249849
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054.
Ruangsan, W. (2025). Empowering educators through reflective practice: A meta-model for transformative teacher development in the 21st century. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์สมัยใหม่, 2(2), 1–22.
Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
Somsao, A., & Kuroda, A. (2025). Navigating spiritual turmoil in the doctoral journey: An autoethnographic perspective. Journal of Education and Learning, 14(6), 197–210.
