แนวคิดคุณภาพชีวิตในการทำงานกับการบริหารทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตในการทำงานและอธิบายความเชื่อมโยงกับการบริหารทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ โดยมุ่งเน้นบริบทของหน่วยงานภาครัฐระดับพื้นที่ เช่น สำนักงานเขตและหน่วยงานที่ให้บริการประชาชนโดยตรง ซึ่งต้องเผชิญภาระงานที่ซับซ้อน ข้อจำกัดด้านทรัพยากร และแรงกดดันจากความคาดหวังของสาธารณชนที่เพิ่มสูงขึ้น การศึกษานี้ใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมและสังเคราะห์องค์ความรู้จากเอกสารวิชาการทั้งในและต่างประเทศ เพื่อสร้างความเข้าใจเชิงระบบเกี่ยวกับบทบาทของคุณภาพชีวิตในการทำงานในฐานะกลไกสำคัญของการบริหารทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ
ผลการสังเคราะห์ พบว่า แนวคิดคุณภาพชีวิตในการทำงานครอบคลุมทั้งมิติด้านโครงสร้างการทำงานและมิติด้านจิตสังคม ได้แก่ ค่าตอบแทนและสวัสดิการที่เป็นธรรม สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย โอกาสพัฒนาศักยภาพ ความมั่นคงและความก้าวหน้าในอาชีพ ความสัมพันธ์และการบูรณาการทางสังคมในองค์กร ความเป็นธรรมและความมีส่วนร่วม ความสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงาน ตลอดจนการรับรู้ถึงคุณค่าและความหมายของงานต่อสังคม องค์ประกอบเหล่านี้มีความเชื่อมโยงกันและร่วมกันกำหนดประสบการณ์การทำงานของบุคลากรภาครัฐ นอกจากนี้ คุณภาพชีวิตในการทำงานยังมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับแรงจูงใจ ความพึงพอใจ ความผูกพันต่อองค์กร และประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะในหน่วยงานระดับพื้นที่ที่ต้องอาศัยความต่อเนื่องของบุคลากรและความรู้เชิงบริบท การส่งเสริม QWL อย่างเป็นระบบจึงช่วยลดความเครียดและความเหนื่อยหน่าย เสริมสร้างบรรยากาศการทำงานที่เอื้อต่อความร่วมมือ และยกระดับคุณภาพการให้บริการสาธารณะ อันนำไปสู่ความเชื่อมั่นของประชาชนในระยะยาว ดังนั้น การพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานควรถูกขับเคลื่อนอย่างบูรณาการทั้งในระดับนโยบาย กระบวนการ และจิตวิทยาองค์กร เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ความผูกพัน และประสิทธิภาพการให้บริการสาธารณะ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จตุรงค์ ศรีวงษ์วรรณะ. (2558). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ. (2560). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐินี ใจเบิกบาน. (2562). คุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงานเก็บค่าผ่านทางพิเศษในสายทางพิเศษเฉลิมมหานคร. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัทธดนย์ ดนยรักษ์ นนทกะตระกูล. (2566). คุณภาพชีวิตในการทำงาน ความสุขในการทำงาน และความผูกพันของข้าราชการกรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน. ใน การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พีรดาว สุจริตพันธ์ และเพ็ญศรี ฉิรินัง. (2565). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ในภาครัฐในบริบทระบบราชการ 4.0. Journal of Modern Learning Development, 7(4), 383-395.
วรเทพ เวียง. (2558). คุณภาพชีวิตในการทำงาน: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในองค์การ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วันชัย มีชาติ. (2552). ระบบคุณธรรมในการบริหารงานบุคคลภาครัฐ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิไลลักษ์ ขาวสะอาด. (2567). การบริหารทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์. เรียกใช้เมื่อ 9 เมษายน 2568 จาก https://portal5.udru.ac.th/ebook/pdf/upload/24328Dat6k576N SkV8t9.pdf
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2551). แนวทางการบริหารทรัพยากรบุคคลภาครัฐแนวใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.
สุภาพพงศ์ เหล่าแสนสุข. (2558). คุณภาพชีวิตในการทำงานกับความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรภาครัฐ. วารสารการบริหารรัฐกิจ, 7(2), 45-62.
อรุณ ศรีระยับ, อรุณ รักธรรม, เพ็ญศรี ฉิรินัง และชาญ ธาระวาส. (2563). คุณภาพชีวิตในการทำงานกับความผูกพันต่อองค์กร. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(3), 120-131.
Boyne, G. A. (2002). Public and private management: What’s the difference? Journal of Management Studies, 39(1), 97-122.
Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. B. (1959). The motivation to work. New York: John Wiley & Sons.
Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology (pp. 1297- 1349). Chicago: Rand McNally.
Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
Warr, P. (2007). Work, happiness, and unhappiness. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
