ข้ามพ้นมนุษย์และอัลกอริทึม: นีทเชกับตัวตนของผู้บริโภคในยุคดิจิทัลและการตลาดเชิงอัตถิภาวนิยม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความปริทัศน์นี้มุ่งอธิบายการก่อรูปตัวตนของผู้บริโภคในยุคดิจิทัลภายใต้ระบอบอัลกอริทึมที่เปลี่ยนการตลาดจากการสื่อสารเพื่อโน้มน้าวใจไปสู่กลไกการปกครองทางจิตวิทยาและวิศวกรรมการรับรู้ โดยชี้ว่าการบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับชีวิตประจำวันทำให้ผู้บริโภคเคลื่อนสู่สภาวะข้ามพ้นมนุษย์และเสี่ยงต่อการสูญเสียอำนาจในการกำหนดตนเองผ่านพฤติกรรมที่คาดเดาได้ตามระบบอัตโนมัติ บทความนี้ใช้มุมองปรัชญาของนีทเชเพื่อวิเคราะห์พลวัตของศีลธรรมแบบฝูง สัญชาตญาณฝูง และภาพของมนุษย์คนสุดท้ายซึ่งสะท้อนวัฒนธรรมความสุขนิยม การแสวงหาการยอมรับจากภายนอก และความเฉื่อยชาทางจิตที่ถูกขยายโดยสื่อสังคมออนไลน์และการสะกิดพฤติกรรมขั้นสูง ทั้งนี้บทความยังได้เสนอให้ทำความเข้าใจเจตจำนงสู่อำนาจในฐานะแรงขับเพื่อการสร้างสรรค์ความหมายและการแปรเปลี่ยนความปรารถนาให้เป็นความจำเป็นทางจิตวิทยาภายใต้สถาปัตยกรรมความเชื่อของแบรนด์ พร้อมทั้งใช้แนวคิดการกลับมานิรันดร์เป็นกรอบจริยธรรมเพื่อตรวจสอบความแท้จริงของการดำรงอยู่และต้านทานสุญญากาศทางความหมายจากการเสพติดโลกออนไลน์ นอกจากนี้ยังบูรณาการกรอบการตลาดแบบแมคเคียเวลลีและแนวคิดการผลิตคุณค่าเชิงอัตถิภาวนิยมเพื่อเสนอแนวทางที่นักการตลาดสามารถออกแบบกลยุทธ์ที่เคารพศักยภาพมนุษย์ ลดการผลิตซ้ำพฤติกรรมฝูง และสนับสนุนการก้าวข้ามตนเองของผู้บริโภคจากมนุษย์คนสุดท้ายสู่ภาวะอภิมนุษย์ในโลกดิจิทัลร่วมสมัย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พงศ์ศิริ คำขันแก้ว, พัชราภรณ์ ลิมปิอังคนันต์, จตุพร วงศ์มหาดเล็ก, และ นทีทิพย์ สรรพตานนท์. (2567). อัตถิภาวนิยมของผู้บริโภคตามแนวคิดของ Heidegger ในการตลาดดิจิทัล. วารสารการพัฒนาสังคมและชุมชน, 11(3), 625–654.
พงศ์ศิริ คำขันแก้ว. (2568). การใช้ทฤษฎีการบริหารธุรกิจ. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(2), 1132–1163.
Arias-Pérez, J., Perdomo-Charry, G., & Lozada, N. (2023). Opening the black box of organizational Machiavellianism: Is co-innovation coming to an end as a driver of innovation performance? Competitiveness Review: An International Business Journal, 33(4), 745–758.
Assmus, D. U. (2008). On the use and abuse of Nietzsche for marketing communication: Examining consumer suspicion toward advertising [Doctoral dissertation, Duquesne University]. Duquesne Scholarship Collection.
Babich, B. (2017). Nietzsche’s posthuman imperative: On the human, all too human dream of transhumanism. In Y. Tuncel (Ed.), Nietzsche and transhumanism: Precursor or enemy? Cambridge Scholars Publishing.
Bompar, L., Lunardo, R., Saintives, C., & Brion, R. (2023). Humor usage by sellers: effects of aggressive and constructive humor types on perceptions of Machiavellianism and relational outcomes. Journal of Business & Industrial Marketing, 38(10), 2183-2196.
Chen, R., & Yan, H. (2023). Effects of knowledge anxiety and cognitive processing bias on brand avoidance during COVID-19: The mediating role of attachment anxiety and herd mentality. Sustainability, 15(8), Article 6978.
Chen, Z. (2025). The Hive Effect and Breakout Strategies of Fashion Brand Marketing under the Herd Mentality. Finance & Economics, 1(4).
Daudi, A. (2023). Social media hedonism and the case of ‘fitspiration’: A Nietzschean critique. Sport, Ethics and Philosophy, 17(2), 127–142.
Faraoni, S. (2023). Persuasive technology and computational manipulation: Hypernudging out of mental self-determination. Frontiers in Artificial Intelligence, 6, Article 1216340.
Guo, C., Liu, H., Song, F., & Guo, J. (2025). The double-edged sword effects of algorithmic opacity: The self-determination theory perspective. Acta Psychologica, 260, Article 105600.
Hanson, S. K., Valentine, S. R., & Shultz, P. L. (2024). Bright or dark, vain or villainous? How entrepreneurial fitness, Machiavellianism and narcissism relate to entrepreneurial intention. Journal of Management & Organization, 30, 97–120.
Heckman, J. J. (2009). Comment on “Nietzsche and the economics of becoming” (by Richard Robb). Capitalism and Society, 4(1), Article 4.
Horii, U. (2025). Delegated personhood: Understanding how algorithmic mediation shapes perceived identity authorship [Unpublished manuscript].
Huang, Z. (2021). New media culture communication strategy based on audience psychology. Psychiatria Danubina, 33(Suppl 8), 18–569.
Johnson, N., Moharana, S., Harrington, C. N., Andalibi, N., Heidari, H., & Eslami, M. (2024). The fall of an algorithm: Characterizing the dynamics toward abandonment. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (pp. 337-358).
Krümm, J. S. (2013). The influence of social media on crowd behavior and the operational environment [Master’s thesis, United States Army Command and General Staff College].
Li, C., & Zeng, W. (2017). On the herd behaviour of university students based on the studies of social psychology. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 101, 368–372.
Maity, M., Roy, N., Majumder, D., & Chakravarty, P. (2023). Revisiting the Received Image of Machiavelli in Business Ethics Through a Close Reading of The Prince and Discourses. Journal of Business Ethics, 191(2), 231-252.
Malär, L., & Giuffredi-Kähr, A. (2024). The Dark Triad of brand personality: Scale development and validation. Psychology & Marketing, 41, 2728–2740.
Mertens, D., Villegas, S. G., Ware, M. G., Vengrouskie, E. F., & Lloyd, R. (2023). Business process reengineering leadership: princes of Machiavelli. Journal of Management History, 30(1), 41-59.
Moeller, H.-G. (2022). Beyond originality: The birth of profilicity from the spirit of postmodernity. KRITIKE, 16(2), 1–15.
Musarra, G., Robson, M. J., & Katsikeas, C. S. (2023). Machiavellianism in alliance partnerships. Journal of Marketing, 87(2), 168–189.
Okoi, I. O., & Areguamen, I. M. (2025). Nietzschean perspectives on algorithmic governance: Creativity, resistance, and the ethics of digital power. Advances in Law, Pedagogy, and Multidisciplinary Humanities, 3(1).
Orwat, C. (2024). Algorithmic discrimination from the perspective of human dignity. Social Inclusion, 12, Article 7160.
Perception, and Psychological Strategy in the Algorithmic Era. Figshare
Rännäri, J. (2024). Schizoanalytic critique of consumer subjectivity: A philosophical inquiry combining Immanuel Kant’s critical philosophy with Gilles Deleuze and Felix Guattari’s schizoanalysis [Bachelor’s thesis, Aalto University]. Aalto University Publication Archive.
Satornino, C. B., Allen, A., Shi, H., & Bolander, W. (2023). Understanding the performance effects of “dark” salesperson traits: Machiavellianism, narcissism, and psychopathy. Journal of Marketing, 87(2), 298–318.
Stone, H. (2025). The Machiavellian Marketing Framework (MMF): A paradigm for control, perception, and psychological strategy in the algorithmic era. NoFaceToolsAI Press.
Sushchenko, A., & Yatsenko, O. (2025). Human, all too human: Do we lose free spirit in the digital age? Humanities, 14(1), Article 6.
Tomková, A., Benková, E., & Tej, J. (2024). Analysis of social intelligence, personality characteristics and Machiavellian manifestations in business behaviour. TEM Journal, 13(3), 1962–1972.
Verhulst, S. G. (2023). Operationalizing digital self-determination. Data & Policy, 5, Article e14.
Watson, M. (2023). Nietzsche’s Dionysus vs. the nihilism of social media shitposting. In M. McManus (Ed.), Nietzsche and the politics of reaction (pp. 245–264). Palgrave Macmillan.
Wilk, V., Mat Roni, S., & Jie, F. (2023). Supply chain insights from social media users' responses to panic buying during COVID-19: The herd mentality. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 35(2), 290–306.
Zhang, L. (2025). The Impact of Online Marketing Methods in the Social Media Era on Teenagers’ Purchase Behaviors. Finance & Economics, 1(6).
