การขับเคลื่อนการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กยุคใหม่: ทฤษฎี กลยุทธ์ และความท้าทายในศตวรรษที่ 21 บทคัดย่อ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวทางการขับเคลื่อนการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กยุค Generation Alpha ในบริบทศตวรรษที่ 21 ผ่านการบูรณาการทฤษฎีจิตวิทยาการศึกษา ประสาทวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีดิจิทัล ผลการวิเคราะห์ พบว่า การพัฒนาเด็กยุคใหม่ต้องมุ่งเน้นการสร้างทักษะสมองส่วนหน้า (Executive Functions: EF) ควบคู่ไปกับความฉลาดทางดิจิทัล (DQ) โดยเปลี่ยนรูปแบบจากการเรียนรู้เชิงรับเป็นการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เช่น การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน และการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ นอกจากนี้ การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ประสานความร่วมมือระหว่างครอบครัว สถานศึกษา และนโยบายรัฐ เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางดิจิทัลและลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำ เพื่อบ่มเพาะให้เด็กเติบโตเป็นพลเมืองโลกที่มีศักยภาพและยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กสศ. (กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา). (2568). มิติใหม่แห่งการเรียนรู้: Empowering Teaching and Learning through AI. กรุงเทพฯ: กองทุนเพื่อความ เสมอภาคทางการศึกษา.
ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 24). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ประภาภัทร นิยม. (2563). การเรียนรู้เชิงรุกเพื่อสร้างสมรรถนะในเด็กยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สถาบันอาศรมศิลป์.
ปิยาภรณ์ ขาวทอง. (2564). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานตามแนวคิดสะเต็มศึกษา เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัย นเรศวร.
วิริยาภรณ์ อุดมระติ. (2562). การพัฒนาทักษะสมอง (EF) ในเด็กปฐมวัย: จากงานวิจัยสู่การปฏิบัติในห้องเรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.
สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล. (2565). รายงานผลกระทบของสื่อดิจิทัลต่อพัฒนาการเด็กไทยประจำปี 2565. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สถาบันราชสีมาปริทัศน์. (2568). ครูไทยในยุค AI: การปรับบทบาทและการออกแบบการ เรียนรู้. วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1(1).
สมาน ลอยฟ้า. (2557). การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตสาธารณะและการลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล ในชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงาน กสทช.
สภาการศึกษา. (2567). ยุทธศาสตร์การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สพป.นครราชสีมา เขต 3 (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 3). (2567). ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (3R8C). นครราชสีมา: สพป.นครราชสีมา เขต 3.
Acacia. (2025). The Future of Educational Administration: Trends to Watch in 2025 and Beyond. Acacia University.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97-140.
Dwivedi, Y. K., et al. (2022). Metaverse beyond the hype: Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and
agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 66, 102542.
Fullan, M. (2023). The New Meaning of Educational Change. (6th ed.). Teachers College Press.
Immordino-Yang, M. H., Darling-Hammond, L., & Krone, C. R. (2019). The brainbasis for integrated social, emotional, and academic
development. Aspen Institute.
OECD. (2025). Trends Shaping Education 2025: Nurturing Engaged and Resilient Lifelong Learners. OECD Publishing.
Park, Y. (2019). DQ Global Standards Report 2019: Common Framework for Digital Literacy, Skills and Readiness. DQ Institute.
Siegel, D. J. (2020). The Developing Mind: How Relationships and the Brain Interact to Shape Who We Are. (3rd ed.). Guilford Press.
Siemens, G. (2017). Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning.
Smowl. (2023). Brain-based learning: What it is and how to use it in the classroom. Smowltech.
TDRI. (2025). Thailand AI Readiness Assessment Report 2025. TDRI & UNESCO.
UNESCO. (2021). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. UNESCO.
Ziatdinov, R., & Cilliers, J. (2021). Generation Alpha: Understanding the next cohort of university students. European Journal of Contemporary Education, 10(3), 783-789.
