การยกระดับความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทยผ่านนวัตกรรมอัจฉริยะและปัญญาประดิษฐ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาบทบาทของนวัตกรรมอัจฉริยะ (Smart Innovation) ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) และเทคโนโลยีเกิดใหม่ต่อการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทยท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัล บทความนำเสนอการวิเคราะห์เชิงโครงสร้างของผลกระทบจากเทคโนโลยีต่อผลิตภาพ ประสบการณ์ลูกค้า และศักยภาพด้านนวัตกรรมขององค์กร พร้อมชี้ให้เห็นว่า ความสามารถด้านดิจิทัล (Digital Capability) ความสามารถด้านข้อมูล (Data Capability) และความสามารถด้านนวัตกรรม (Innovation Capability) ทำหน้าที่เป็นขีดความสามารถเชิงพลวัตที่ช่วยแปลงพลังของเทคโนโลยีให้เกิดผลลัพธ์ทางการแข่งขันอย่างเป็นรูปธรรม บทความได้นำเสนอรูปแบบการสร้างคุณค่าทางธุรกิจ (Business Value Creation Model) ซึ่งประกอบด้วยคุณค่าประสิทธิภาพ คุณค่าที่เกิดจากลูกค้า และคุณค่าจากนวัตกรรม รวมถึงกรอบแนวคิดแบบบูรณาการที่อธิบายกลไกการเชื่อมโยงระหว่าง Smart Innovation, AI และการเปลี่ยนผ่านดิจิทัลกับความสามารถในการแข่งขันขององค์กร จากการสังเคราะห์องค์ความรู้ เสนอข้อแนะนำเชิงนโยบายในสามระดับ ได้แก่ ระดับองค์กร ระดับอุตสาหกรรม และระดับประเทศ ครอบคลุมการพัฒนาโครงสร้างข้อมูล การสร้างบุคลากรด้าน AI การผลักดันคลัสเตอร์นวัตกรรม และการพัฒนานโยบายระดับชาติด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการกำกับดูแล AI ผลการวิเคราะห์ชี้ชัดว่า นวัตกรรมอัจฉริยะและ AI ไม่ใช่เพียงเครื่องมือเทคโนโลยี แต่เป็นขีดความสามารถเชิงกลยุทธ์ที่มีความจำเป็นต่อการยกระดับความสามารถการแข่งขันของประเทศไทยในระยะยาว และเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจที่มีมูลค่าเพิ่มสูง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Adel, A., & Alani, N. H. S. (2024). Human-centric collaboration and Industry 5.0 framework in smart cities and communities: Fostering Sustainable Development Goals 3, 4, 9, and 11 in Society 5.0. Smart Cities, 7(4), 1723–1775.
Arguedas, A. R., & Simon, F. M. (2023). Automating democracy: Generative AI, journalism, and the future of democracy (pp. 11–12). Oxford Internet Institute. From https://www.oii.ox.ac.uk/wp-content/uploads/2023/08/BI I_Report_Arguedas_Simon.pdf
Bacca-Acosta, J., Gómez-Caicedo, M. I., Gaitán-Angulo, M., Robayo-Acuña, P., Ariza-Salazar, J., Mercado Suárez, Á. L., & Alarcón Villamil, N.
O. (2023). The impact of digital technologies on business competitiveness: A comparison between Latin America and Europe. Competitiveness Review, 33(7), 22–46.
Bangkok Data Innovation Institute. (2023, December 26). บทบาทของปัญญาประดิษฐ์ในกลยุทธ์ธุรกิจสมัยใหม่. จาก https://bdi.or.th/data-for-business/ai-in-modern-business/
Boonmee, C., Mangkalakeeree, J., & Jeong, Y. (2025). Towards sustainable digital transformation: AI adoption barriers and enablers among SMEs in Northern Thailand. Sustainable Futures, 7, 101169. https://doi.org/10. 1016/j.sftr.2025.101169
Economies. (2024). Enhancing competitiveness: Driving and facilitating factors for Industry 4.0 adoption in Thai manufacturing. Economies, 12(8), Article 210.
Feroz, A. K. & Stines, A. (2024). Utilization of AI, Big Data, and IoT in sustainable innovation and green business models. International Journal of Information Systems, 25 (1), 376–390.
Filippi, E., et al. (2023). Automation technologies and their impact on employment: A systematic review. Journal of Cleaner Production, 392, 136145. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.136145
Google Thailand. (2024, September 30). Google ประกาศแผนลงทุนมูลค่า 3.6 หมื่นล้านบาทเพื่อขยายโอกาสด้าน AI ให้คนไทย. จาก https://thailand.Google blog.com/2024/09/
Dobre Gudei, S. C., & Gurgu, E. (2024). The role of IoT and big data analytics in driving sustainable management transformation. Economics and Applied Informatics, (3), 36–45.
Ha, N. M., Hoang Ngoc, B., & Huynh Mai Tram, N. (2025). Does digital transformation reinforce labor productivity and income in Vietnam? Evidence from quantile-on-quantile approach. Cogent Economics & Finance, 13(1), 2587500. https://doi.org/10.1080/23322039.2025.2587500
International Institute for Management Development. (2023). IMD World digital competitiveness ranking 2023. จาก https://www.imd.org/centers/wcc/ world-competitiveness-center/rankings/world-digital-competitiveness-ranking/
Intalar, N., Ueki, Y., & Jeenanunta, C. (2024). Enhancing competitiveness: Driving and facilitating factors for Industry 4.0 adoption in Thai manufacturing. Economies, 12(8), Article 210.
Khan, W. U. (2025). The business value of IoT and Big Data analytics. Journal of Business and Management Studies, 7(1), 279–283.
Lu, H., & Shaharudin, M. R. (2024). Role of digital transformation for sustainable competitive advantage of SMEs: A systematic
literature review. Journal of Engineering and Technological Sciences, 56(2), 365–383.
Lu, H., & Shaharudin, M. S. (2024). Role of digital transformation for sustainable competitive advantage of SMEs: A systematic literature review. Cogent Business & Management, 11(1), 1–20. https://doi.org/10.1080/23311975. 2024.xxxxxx
Mikalef, P., & Gupta, M. (2021). Artificial intelligence capability: Conceptualization, measurement calibration, and empirical study on its impact on organizational creativity and firm performance. Information & Management, 58(3), 103434. https://doi.org/10.1016/j.im.2020.103434
Ministry of Digital Economy and Society. (2016). Thailand Digital Economy and Society Development Plan. Presentation at ITU Regional Event.
Nilodom, W., & Wanarat, S. (2023). Big data analytics capability for firms’ sustainable competitive advantages of telecommunication companies in Thailand under the mediating effect of top management commitment. RMUTT Global Business and Economics Review, 18(2), 1–14.
OECD. (2020). OECD digital economy outlook 2020. OECD Publishing.
Sahim, B. (2025). The impact of automation on employment in developing economies. International Journal for Multidisciplinary Research, 7(1), 1– 8.
Sui, X., Jiao, S., Wang, Y., & Wang, H. (2024). Digital transformation and manufacturing company competitiveness. Finance Research Letters, 59, 104683.
Tanapaisankit, R., Sirisunhirun, S., Amornsiriphong, S., Rugchatjaroen, K., & Ploywan, P. (2024). How could digital transformation help medium-sized enterprises access Thailand’s new capital market financing (LiVEx) to support sustainable growth in the digital economy era? Sustainability, 16(8), 3470.
Thailand Management Association. (2024). อนาคตดิจิทัลไทย: กูรูแนะวางรากฐานสำคัญ 5 ด้าน ขยับขีดความสามารถในการแข่งขัน. จาก https://www.tma. or.th/knowledge-sharing/
Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144.
Wamba, S. F., Gunasekaran, A., Akter, S., Ren, S. J.-F., Dubey, R., & Childe, S. J. (2017). Big data analytics and firm performance: Effects of dynamic capabilities. Journal of Business Research, 70, 356–365.
Wamba, S. F., Queiroz, M. M., Pappas, I. O., & Sullivan, G. (2024). Artificial intelligence capability and firm performance: A sustainable develop ment perspective by the mediating role of data-driven culture. Journal of Business Research, 172, 114–129. https://doi.org/10.1016/j.jbusres. 2023. 114129
World Bank. (2025, July 3). Thailand’s digital future: Key to boosting growth[Press release]. จากhttps://www.worldbank.org/en/news/press-release/ 2025/07/03/thailand-s-digital-future-key-to-boosting-growth
Zhang, Z., Kang, Y., Lu, Y., & Li, P. (2025). The role of artificial intelligence in business model innovation of digital platform enterprises. Systems, 13(7), Article 507.
Yesuf, Y., & Fields, Z. (2025). Artificial intelligence adoption as a driver of innovation and competitiveness in SMEs: A bibliometric and systematic review. F1000Research, 14, 1187.
ณชพัฒน์ สิทธิวรพัฒน์, & กฤษดา เชียรวัฒนสุข. (2023). นวัตกรรมดิจิทัลกับการยกระดับ ความสามารถทางการแข่งขันของ SMEs. SV IT Review Journal, 11(1), 400–411.
กรุงเทพธุรกิจ. (2024, กันยายน 19). ‘ดีอี’ ชู 3 ตัวแปรดิจิทัลเครื่องมือเปลี่ยนไทย ดันอันดับการแข่งขันพุ่งทะยาน. จาก https://www.bangkokbiznews.com
