บูรณาการพุทธธรรมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน: การสร้างสังคมอารมณ์ดี บนฐานแห่งมรรคมีองค์ 8

Main Article Content

จตุพร คูณทอง
กิตติพงศ์ สุวรรณวงศ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเฉพาะการนำหลักมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นแนวทางการพัฒนามนุษย์อย่างเป็นระบบ มาประยุกต์ใช้ในการสร้าง สังคมอารมณ์ดี ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานแห่งสติ ปัญญา และความเมตตา หลักมรรคมีองค์ 8 ครอบคลุมการพัฒนาในมิติของความคิด การสื่อสาร การดำเนินชีวิต การเพียร การรู้ตัว และการฝึกจิต ซึ่งล้วนมีเป้าหมายเพื่อการดับทุกข์อย่างแท้จริง อันเป็นแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา เมื่อบูรณาการกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ที่องค์การสหประชาชาติกำหนดไว้ 17 เป้าหมาย จะก่อให้เกิดแนวทางการพัฒนาที่สมบูรณ์ทั้งภายในและภายนอก ทั้งในระดับบุคคล สังคม และสิ่งแวดล้อม ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนที่แท้จริงจำเป็นต้องเริ่มจาก การพัฒนาจิต เพราะจิตเป็นศูนย์กลางของพฤติกรรมและการตัดสินใจทางสังคม หลักพุทธธรรมสามารถเสริมสร้างฐานจิตวิญญาณของ SDGs ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การส่งเสริมสัมมาทิฏฐิในด้านการศึกษา (SDG 4) การดำเนินอาชีพอย่างสัมมาอาชีวะ (SDG 8) และการสร้างสันติภาพผ่านสัมมาสังกัปปะ (SDG 16) จึงกล่าวได้ว่า การบูรณาการพุทธธรรมกับ SDGs ไม่เพียงสร้างความสมดุลระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและอารมณ์ของมนุษย์ในสังคมให้เกิดสติ เมตตา และปัญญา อันเป็นพื้นฐานของการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2562). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2545). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สศช.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). รายงานการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สศช.

Office of the National Economic and Social Development Council. (2021). Thailand’s Path toward Sustainable Human Development. Bangkok: NESDC.

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. New York: United Nations.

United Nations Development Programme. (2020). Human development report 2020: The next frontier – human development and the Anthropocene. New York: UNDP.