การประเมินความต้องการจำเป็นการรู้เท่าทันดิจิทัลของนิสิตครู หลักสูตรควบระดับปริญญาตรีสองปริญญา มหาวิทยาลัยพะเยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นการรู้เท่าทันดิจิทัลของนิสิตครูหลักสูตรควบระดับปริญญาตรีสองปริญญา มหาวิทยาลัย พะเยา กลุ่มตัวอย่างคือนิสิตวิทยาลัยการศึกษา ชั้นปีที่ 1-4 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 333 คน ที่ได้มาโดยการกำหนดขนาดตัวอย่างจากสูตรของ Yamane และสุ่มด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น โดยใช้ชั้นปีและสาขาวิชาที่ศึกษาเป็นชั้นภูมิในการแบ่ง เครื่องมือการวิจัยครั้งนี้คือ แบบประเมินสภาพปัจจุบัน และสภาพที่คาดหวังการรู้เท่าทันดิจิทัล เป็นแบบมาตรประมาณค่า
5 ระดับ ผลการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัยด้านความตรงเชิงเนื้อหา พบว่ามีค่าอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 และมีค่าความเที่ยง เท่ากับ 0.86 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสูตร PNImodified
ผลการวิจัยพบว่า ความต้องการจำเป็นของการรู้เท่าทันดิจิทัลด้านการมีจรรยาบรรณดิจิทัลอยู่ในระดับมากที่สุด (PNImodified เท่ากับ 0.35) รองลงมาคือ ด้านการสื่อสารดิจิทัล (PNImodified เท่ากับ 0.32) และด้านการแบ่งปันดิจิทัล (PNImodified เท่ากับ 0.31) ส่วนความต้องการจำเป็นของการรู้เท่าทันดิจิทัลที่อยู่ในระดับน้อยที่สุดคือ ด้านการสร้างสรรค์ดิจิทัล (PNImodified เท่ากับ 0.18) ตามลำดับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
การรับรองปริญญาและประกาศนียบัตรทางการศึกษา ตามมาตรฐานวิชาชีพเพื่อการประกอบวิชาชีพ
พ.ศ. 2567. (2567). ราชกิจจานุเบกษา, 141 (35), 15-19.
ตันติกร ชื่นเกษม. (2562).ความสัมพันธ์ของการเสพติดสื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อการใช้เวลากับ
ครอบครัวของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในเขตประเวศ กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์
ปริญญามหาบัณฑิต. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2555). การวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
บงกช ทองเอี่ยม. (2561). การพัฒนาตัวชี้วัดทักษะการรู้ดิจิทัลของนักศึกษาวิชาชีพครูใน
มหาวิทยาลัยแบบไม่จำกัดรับ. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
(สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 4(1), 291-302.
แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). Digital Thailand. กรุงเทพฯ: กระทรวง
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร.
พิศุทธิภา เมธีกุล. (2561). โปรแกรมพัฒนาการรู้เท่าทันดิจิทัลและพฤติกรรมการใช้ดิจิทัลใน
การจัดการเรียนรู้แก่ผู้เรียน ของนักศึกษาวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21. ใน วิทยานิพนธ์
ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ภัทริกา วงศ์อนันต์นนท์. (2557). พฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตของเด็กและเยาวชน. วารสาร
พยาบาลทหารบก, 15(2), 173-178.
มหาวิทยาลัยพะเยา. (2565). คู่มือหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต-วิทยาศาสตรบัณฑิต. พะเยา:
มหาวิทยาลัยพะเยา.
วรรณากร พรประเสริฐ. (2564). การวิจัยและพัฒนาแบบวัดเชิงสถานการณ์การรู้เท่าทันดิจิทัล
ของนิสิตนักศึกษาครูในสถาบันอุดมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
,23(4), 310-329.
แววตา เตชาทวีวรรณ และอัจศรา ประเสริฐสิน. (2559). การพัฒนาแบบวัดการรู้ดิจิทัลสำหรับ
นิสิตนักศึกษาปริญญาตรี. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ศิวพร ปกป้อง และวิมลทิพย์ มุสิกพันธ์. (2553). ปัจจัยที่มีผลต่อทัศนคติและพฤติกรรมการ
กระทำความรุนแรงทั้งทางกายและการข่มเหงรังแกผ่านโลกไซเบอร์ของเยาวชนไทย
ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยมหิดล.
สมบูรณ์ ตันยะ. (2563). การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาครูในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการครุ
ศาสตร์, 2(1), 125-138.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ:
สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สํานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศ.
และการสื่อสาร. (2566). รายงานผลการสํารวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์ เน็ตในประเทศ
ไทยปี 2566. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). รายงานการศึกษาเรื่อง
แนวปฏิบัติของการสร้างและส่งเสริมการรู้ดิจิทัลสำหรับครู. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ:
บริษัทพริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2562). คู่มือการรับรองปริญญาและประกาศนียบัตรทางการ
ศึกษา. กรุงเทพฯ: คุรุสภา.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ, กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2566). การสำรวจการมีการ
ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: กองสถิติ
พยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
Alkali, Y., S. & Hamburger, Y., A. (2004). Experiments in Digital Literacy. Cyberpsychology
& behavior: the impact of the Internet, multimedia and virtual reality on
behavior and society, 7(4), 421-429.
American Library Association. Office for Information Technology Policy. Digital Literacy
Task Force. (2013). Digital literacy, libraries, and public policy: Report of the
Office for Information Technology Policy’s Digital Literacy Task Force.
Retrieved June 17, 2025 from http://www.districtdispatch.org
Buckingham, D. (2010). Defining Digital Literacy. Nordic Journal of Digital Literacy,
(4), 59-71.
Canada Media Awareness Network. (2010). Digital Literacy in Canada: From
Inclusion to Transformation. Ottawa: The Network.
Calvani, A., Fini, A. & Ranieri, M. (2009). Assessing Digital Competence in
Secondary Education: Issue, Models, and Instruments. In Information
and Media Literacy: Education, Practice, and Pedagogy. Santa Rosa, CA:
Informing Science.
Cartelli, A. (2010). Frameworks for Digital Literacy Assessment. In Proceeding of
the European Conference on E-Learning (ECEL2009), Bari, Italy.
Cartelli, A. (2010). Frameworks for Digital Literacy Assessment. In Proceeding of
the European Conference on E-Learning (ECEL2009), Bari, Italy.
Deakin Learning Futures. (2014). Digital literacy. Retrieved December 14, 2024,
from https://www.deakin.edu.au/
Dudeney, G., Hockly, N., & Pegrum, M. (2013). Digital literacies. UK: Routledge.
Dunbar, R. I. M. (1996) Grooming, Gossip, and the Evolution of Language
Cambridge. MA: Harvard University Press.
Eshet, Y., A. (2004). Digital Literacy: A Conceptual Framework for Survival Skills
in the Digital Era. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia,13(1), 93-106.
Ferrari, Anusca. (2012). Digital Competence in Practice: An Analysis of Frameworks. Seville, Spain: Joint Research Center, European
Commission.
Gilster, P. (1997). Digital literacy. New York: Wiley Computer Publications.
Hobbs, R. (2011). Digital and Media Literacy: Connecting Culture and Classroom.
Thousand Oaks, CA: SAGE.
Jun, F., & Pow, J. (2011). Fostering Digital Literacy through Web-based Collaborative
Inquiry Learning – A Case Study. Journal of Information Technology
Education: Innovation in Practice, 10, 58-71.
Hague, C. & Payton, S. (2010). Digital literacy across the curriculum. Bristol:Futurelab.
Hobbs, R. (2011). Digital and Media Literacy: Connecting Culture and Classroom.
Thousand Oaks, CA: SAGE.
Hoechsmann, M., & DeWaard, H. (2015). Mapping Digital literacy policy and
practice in the Canadian education landscape. Lakehead University, Orillia campus.
Kempster. (2008). California ICT digital literacy assessments and curriculum
framework. Retrieved January 28, 2024, from http://www.ictliteracy.info
/rf.pdf/California %20ICT%20Assessments
Kiesler, S., Zdaniuk, B., Lundmark¸ V. and Kraut, R. (2000). Troubles with the internet: the dynamics of help at home. Human-Computer Interaction, 15(4), 323–352.
Kumar, S., Tiwari, P., & Zymbler, M. (2019). Internet of Things is a revolutionary
approach for future technology enhancement: a review. Journal of Big Data, 6, 1-21.
Kuss, O. (2021). Online Social Networking and Addiction—A Review of the Psychological Literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(9), 3528-52.
Li, Y., & Ranieri, M. (2010). Are “ digital natives” really digitally competent? A
study on Chinese teenagers. British Journal of Educational Technology, 41(6), 1029e1042.
Maneses, J. & Momino, J. M. (2010). Putting Digital Literacy in Practice: How
Schools Contribute to Digital Inclusion in the Network Society. The Information Society, 26(3),197-208.
Martin, A. (2006). Digital Literacy and the “Digital Society”. In C. Lankshear, & M.
Knobel (Eds.), Digital Literacies: Concepts, Policies, and Practices. New
York: Peter Lang.
Muray, M., C. & Perez, J. (2014). Unraveling the Digital Literacy Paradox: How
Higher Education Fails at the Fourth Literacy. Issues in Informing Science
and Information Technology, 11, 85-100.
Newman, T. & Limited, T. A. (2008). A Review of Digital Literacy in 3-16 Year Olds:
Evidence, developmental models, and recommendations. (Timmus
Ltd) and Newman, T (2009). Consequences of a Digital Literacy Review:
Moving from terminology to action.
Ng, W. (2012 ). Can We Teach Digital Natives Digital Literacy? Journal of
Computers and Education, 59(3), 1065–1078.
Ribble, M. (2017). Digital Citizenship in School (2nd Ed). Eugene, Oregon: The
International Society for Technology in Education.
Shariman, T. P., Razak, N.A. & Noor, N.F.M. (2012). Digital Literacy Competence
for Academic Needs: An Analysis of Malaysian Students in Three
Universities. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 6(9),1489-1496.
SNAP. (2001). Consensus of the School Net National Advisory Board on a
oresight of the role of information and communications technologies in
learning. (p.165). In Martin, A. & Madigan, D. (Eds.) Digital literacies for
learning. London: Facet Pub
Van Deursen, A. & Van Dijk, J. (2 0 0 9). Internet skills and digital divide. New
Media & Society, 13(6), 893-911.
