การพัฒนาทักษะการสื่อสารทางสังคมของเด็กปฐมวัย ที่มีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษาโดยใช้วิธีการสอนแบบทดลองแยกส่วน

Main Article Content

ภิญญดา โคตวงศ์
ภัทรพร แจ่มใส

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะการสื่อสารทางสังคมของเด็กปฐมวัยที่มีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษาก่อนและหลังได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธีการสอนแบบทดลองแยกส่วน (Discrete Trial Training: DTT) เป็นการวิจัยกรณีศึกษา โดยใช้การเปรียบเทียบผลการประเมินก่อนและหลังการจัดกิจกรรม กรณีศึกษาเป็นเด็กปฐมวัยเพศหญิง อายุ 5 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษา คัดเลือกโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินทักษะการสื่อสารทางสังคม แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธีการสอนแบบทดลองแยกส่วน จำนวน 8 แผน และแบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรม ซึ่งครอบคลุมพฤติกรรมเป้าหมาย 4 ด้าน ได้แก่ การตอบสนองต่อการทักทาย การขอ การตอบสนองต่อสิ่งที่ได้รับการเสนอ และการโต้ตอบสั้น ๆ เครื่องมือทุกฉบับได้รับการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.67–1.00 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยประเมินทักษะการสื่อสารทางสังคมก่อนการจัดกิจกรรม จำนวน 5 ครั้ง และหลังการจัดกิจกรรม จำนวน 5 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และการเปรียบเทียบผลการประเมินก่อนและหลังการจัดกิจกรรม


ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ภายหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธีการสอนแบบทดลองแยกส่วน กรณีศึกษามีทักษะการสื่อสารทางสังคมสูงขึ้นในทุกพฤติกรรมเป้าหมาย โดยค่าเฉลี่ยรวมเพิ่มขึ้นจาก 0.40 เป็น 1.90 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า การตอบสนองต่อการทักทายเพิ่มขึ้นจาก 0.80 เป็น 2.00 การขอเพิ่มขึ้นจาก 0.00 เป็น 2.00 การตอบสนองต่อสิ่งที่ได้รับการเสนอเพิ่มขึ้นจาก 0.20 เป็น 1.70 และการโต้ตอบสั้น ๆ เพิ่มขึ้นจาก 0.60 เป็น 1.90 นอกจากนี้ ข้อมูลจากการสังเกตพฤติกรรมสะท้อนให้เห็นว่ากรณีศึกษาสามารถใช้ภาษาพูดในการสื่อสารได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น และมีความสามารถในการแสดงพฤติกรรมเป้าหมายได้ด้วยตนเองเพิ่มขึ้น ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า วิธีการสอนแบบทดลองแยกส่วนมีแนวโน้มเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการส่งเสริมทักษะการสื่อสารทางสังคมของเด็กปฐมวัยที่มีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษา

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 สำหรับเด็กอายุ 3–6 ปี. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

ฌิษณุกานต์ ขำเดช. (2559). การศึกษาความเข้าใจคำศัพท์ของเด็กที่มีความบกพร่องทางการได้ยินระดับหูหนวกร่วมกับมีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับเล็กน้อย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1–3 จากการสอนตามแนวการแยกสอนทักษะส่วนย่อย (Discrete Trial Training) ร่วมกับหนังสือภาพชุดคำศัพท์ภาษามือ (Sign Language Picture Book). ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธีระวรรณ ผุสิงห์ และนนทชนนปภพ ปาลินทร. (2565). การเล่นบทบาทสมมติเพื่อส่งเสริมพัฒนาการทางด้านภาษาของเด็กปฐมวัย. วารสารราชธานีปฏิภาณ, 2(2), 45–58.

วรรณริชฎา กิตติธงโสภณ, ศันสนีย์ เมฆรุ่งเรืองวงศ์ และอาทิตยา วังวนสินธุ์. (2563). การส่งเสริมพัฒนาการในเด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษาอย่างไรให้ประสบผลสำเร็จ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 12(2), 1–15.

สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2568). วิเคราะห์สถานการณ์งานพัฒนาการเด็กปฐมวัย รอบ 5 เดือนหลัง กลุ่มมารดาและเด็กปฐมวัย. https://hp. anamai.moph.go.th

Antopolskaya, T. A., Zhuravleva, S. S., & Baybakova, O. Y. (2017). Social communication as the means of preschool children education: Research and development opportunities. European Journal of Contemporary Education, 6(4), 636–644. https://doi.org/10.13187/ejced.2017.4.636

Bishop, S., Farmer, C., Kaat, A., Georgiades, S., Kanne, S., & Thurm, A. (2019). The need for a developmentally based measure of social-communication skills. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 58(6), 555–560. https://doi.org/10.1016/ j.jaac.2018.12.010

Booth, N., & Keenan, M. (2018). Discrete Trial Training: A study on the comparison of three training strategies. Interdisciplinary Education and Psychology, 2(2), 1–13.

Eikeseth, S., Smith, T., Jahr, E., & Eldevik, S. (2002). Intensive behavioral treatment at school for 4- to 7-year-old children with autism: A 1-year comparison controlled study. Behavior Modification, 26(1), 49–68.

Hamdan, M. A. (2018). Developing a proposed training program based on discrete trial training (DTT) to improve the non-verbal communication skills in children with autism spectrum disorder (ASD). International Journal of Special Education, 33(3), 579–591.

Lovaas, O. I. (1987). Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(1), 3–9.

Ramsook, K. A., Welsh, J. A., & Bierman, K. L. (2020). What you say, and how you say it: Preschoolers' growth in vocabulary and communication skills differentially predict kindergarten academic achievement and self-regulation. Social Development, 29(3), 783–800. https://doi.org/10.1111/sode.12425

Rautakoski, P., af Ursin, P., Carter, A. S., Kaljonen, A., Nylund, A., & Pihlaja, P. (2021). Communication skills predict social-emotional competencies. Journal of Communication Disorders, 93, Article 106138.

Sam, A., & AFIRM Team. (2016). Discrete trial training. National Professional Development Center on Autism Spectrum Disorder, FPG Child Development Center, University of North Carolina.