แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบ การประเมิน PISA ของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA 2) เปรียบเทียบสภาพการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA จำแนกตามวุฒิการศึกษา ประสบการณ์การทำงาน และการสอนของครูตรงวิชาเอก 3) หาแนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA และ 4) ประเมินแนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA ของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1 ดำเนินการวิจัย 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพ ปัญหา และเปรียบเทียบ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 252 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน เครื่องมือเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ขั้นตอนที่ 2 หาแนวทางโดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน และขั้นตอนที่ 3 ประเมินแนวทางโดยผู้บริหาร ครู และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบค่าเอฟ และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนปัญหาที่สำคัญ คือ สถานศึกษายังขาดระบบการประเมินสมรรถนะที่สอดคล้องกับกรอบ PISA อย่างชัดเจน ครูมีข้อจำกัดในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้และการใช้สื่อเทคโนโลยี การพัฒนาครูและการนิเทศติดตามยังไม่เป็นระบบและต่อเนื่อง 2) ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามวุฒิการศึกษาและการสอนตรงวิชาเอกโดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน ส่วนจำแนกตามประสบการณ์การทำงานโดยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) แนวทางการบริหารสถานศึกษาที่ได้จากการสนทนากลุ่มประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการประเมินสมรรถนะของนักเรียน ด้านการพัฒนาความฉลาดรู้ตามกรอบการประเมิน PISA ด้านการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา และด้านการบริหารจัดการและการสนับสนุนทรัพยากร โดยผู้วิจัยได้สังเคราะห์เป็นกระบวนการบริหาร SPDCAR ประกอบด้วย การสำรวจ (Survey) การวางแผน (Plan) การปฏิบัติ (Do) การตรวจสอบ (Check) การปรับปรุงพัฒนา (Act) และการสะท้อนผล (Reflection) และ 4) ผลการประเมินแนวทางโดยภาพรวมและรายด้านมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด แสดงว่าแนวทางที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้ในการบริหารสถานศึกษาได้จริงและสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จุรีรัตน์ อาจหาญ, และอาทร นกแก้ว. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการแบบเปิดที่มีต่อความฉลาดรู้ด้านคณิตศาสตร์ตามกรอบการประเมิน PISA 2022 ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในโรงเรียนขนาดเล็กแห่งหนึ่ง. ใน รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ญาณิศา พึ่งเกตุ, จินตนา สรายุทธพิทักษ์, สุธนะ ติงศภัทิย์, และสริญญา รอดพิพัฒน์. (2565). การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความฉลาดรู้ทางสุขภาพเกี่ยวกับฝุ่นละอองขนาดเล็กสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ, 14(12), 210.
ทัศนีย์ เศรษฐพงษ์ และคณะ. (2562). การวิจัยและพัฒนาความสามารถในการรู้เรื่องการอ่านตามแนวทางการสอบแบบ PISA โดยใช้แนวคิดการอ่านจากต้นแบบของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. ใน รายงานวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ทิศนา แขมมณี. (2562). ทำไมจึงต้องสร้างความฉลาดรู้: ศึกษาจากปรากฏการณ์และทำนายอนาคต. ใน การประชุมวิชาการราชบัณฑิตสัญจร. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธัญญามาศ แดงสีดา, สมชาย เทพแสง และกฤษดา ผ่องพิทยา. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(36), 350.
นราธิป ปิติธนบดี. (2568). การประเมินความฉลาดรู้ด้านการอ่าน: แนวทางสำหรับการพัฒนานักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารห้องสมุด, 69(2), 110.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ปรางวไล ชูหนู และสุนทรี วรรณไพเราะ. (2568). รูปแบบการนิเทศการศึกษาเพื่อส่งเสริมสมรรถนะผู้เรียนตามกรอบ PISA. กรุงเทพมหานคร: ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 1.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2563). อนาคตของครุศึกษาไทยกับการสร้างความฉลาดรู้. คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 1–7.
ภัชรพงศ์ พระไว และกัญญ์รัชการย์ เลิศอมรศักดิ์. (2568). ความสำเร็จของการบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ด้านความฉลาดรู้ตามเกณฑ์ PISA ของผู้เรียนในกลุ่มโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราช วิทยาลัย. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
วันวิสา ประมวล และนิคม งามวิลัย. (2567). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ด้านการอ่านและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้ฐานสมรรถนะตามแนวทาง PISA. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วีระชัย นาสารีย์. (2566). การสร้างแบบวัดความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ สาระวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศสำหรับนักศึกษาสาขาการสอนวิทยาศาสตร์ ตามกรอบการประเมินความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของ PISA. ใน รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สาวิตรี มั่นธรรม. (2564). การบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 7(3), 20.
สุมน อมรวิวัฒน์. (2562). ทำไมจึงต้องสร้างความฉลาดรู้: ศึกษาจากปรากฏการณ์และทำนายอนาคต. หนังสือเนื่องในการประชุมวิชาการราชบัณฑิตสัญจร. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1. (2568). แผนบริหารจัดการโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ระยะเวลา 5 ปี (ปีการศึกษา 2569–2572).
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). ข่าวประชาสัมพันธ์ผลการประเมิน PISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/
อดิศร ก้อนคำ. (2563). การวิจัยและบทความทางการศึกษาสำหรับครู: แนวทางการพัฒนาการเรียนการสอน. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2).
Bozkurt, U. (2014). Development of reading literacy in South Korea from PISA 2000 to PISA 2009. Education and Science, 39(173).
Hernandez Ramos, J. P., & Martinez Abad, F. (2023). Professional development among secondary teachers in Spain: Key associated factors as of PISA 2018. Journal of Intelligence, 11, 93. https://doi.org/10.3390/jintelligence 11050093
Koontz, H., & O’Donnell, C. (2001). Essentials of management (3rd ed.). TATA.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Montoya, S. (2018). Defining literacy. Meeting Paper in GAML Fifth Meeting, Hamburg, Germany.
OECD. (2021). PISA 2021 integrated design. https://www.oecd.org/pisa
Tiarina, Y. (2022). PISA reading literacy: Encountering female and male reading literacy ability. English Review: Journal of English Education, 10(2).
Zuckerman, G. A., Kovaleva, G. S., & Kuznetsova, M. I. (2013). Between PIRLS and PISA: The advancement of reading literacy in a 10–15-year-old cohort. Psychological Institute, Russian Academy of Education.