กระบวนการเรียนรู้ในการต่อรองกับวาทกรรมทางเพศในสังคมไทย เพื่อเสริมสร้างคุณค่าในตนเองของผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์

Main Article Content

ณิชาภัทร วินัยธรรมกุล
รัตนลักษณ์ มณีรัตนโชติวงศ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประสบการณ์ทางสังคมและวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศ ซึ่งส่งผลต่อการรับรู้คุณค่าในตนเองของผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์ และ 2) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ของผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์ที่ใช้ในการต่อรองกับวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศ การศึกษาในครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยแบบผสมผสาน โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์เพศหญิงในกรุงเทพมหานคร เป็นผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 158 คน และผู้ให้สัมภาษณ์จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ 1) แบบสอบถามเกี่ยวกับประสบการณ์ทางสังคมและวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศ และ 2) แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเกี่ยวกับกระบวนการเรียนรู้ที่ใช้ในการต่อรองกับวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศ วิเคราะห์ข้อมูลแบบสอบถามด้วยสถิติเชิงบรรยาย ได้แก่ การแจกแจงความถี่ การหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกด้วยวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัย


ผลการวิจัย พบว่า 1) วาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศส่งผลกระทบต่อผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์ผ่านทุกระบบสิ่งแวดล้อม โดยผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์ได้รับผลกระทบจากระบบภายนอกมากที่สุด ได้แก่ สื่อสังคมออนไลน์ เครือญาติ นโยบายและกฎหมาย รองลงมาคือระบบปฏิสัมพันธ์ และระบบจุลภาค ซึ่งประกอบด้วย ครอบครัว เพื่อนสนิท และโรงเรียน/ที่ทำงาน และ 2) พบว่าผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์มีกระบวนการเรียนรู้ที่ใช้ในการต่อรองกับวาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับบทบาททางเพศต่างกันขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์กับระบบสิ่งแวดล้อม โดยมีเนื้อหาที่ใช้ในการต่อรองกับวาทกรรมทั้งหมด 4 รูปแบบ ได้แก่ การไม่มีปฏิกิริยาต่อวาทกรรมที่เผชิญ การใช้กลไกของสื่อสังคมออนไลน์ในการจัดการ การอธิบายด้วยภาษา และการใช้กระบวนการทางกฎหมาย โดยใช้วิธีการเรียนรู้จากประสบกาณ์ส่วนตัวและการใช้ตัวอย่างจากสื่อสังคมออนไลน์ และมีแหล่งเรียนรู้จากตนเอง การรวมกลุ่มทางสังคมของผู้ทำกิจกรรมโพลแดนซ์ และสื่อสังคมออนไลน์

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

เพ็ญพรรณ เฟื่องฟูลอย. (2562). ความเสมอภาคทางเพศในทัศนะของมิเชล ฟูโกต์ : เพศวิถี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 3 (3), 179-188.

คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). Gender Role – บทบาททางเพศ. เรียกใช้เมื่อ 6 เมษายน 2568 จาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/ gender-role/

จันทรัตน์ ระเบียบโลก และคณะ. (2546). บทบาทหญิงชายกับงานอนามัยการเจริญพันธุ์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: บริษัท แปลน พับลิชชิ่ง จำกัด.

ณัฐมน สะเภาคำ. (2561). Pole Dance ศิลปะปลดปล่อยเรือนร่าง. เรียกใช้เมื่อ 6 เมษายน 2568 จาก https://www.sarakadee.com/2018/01/08/pole-dance/

นิศาชล รัตนมณี และประสพชัย พสุนนท์. (2562). อัตราการตอบกลับของแบบสอบถามในงานวิจัยเชิงปริมาณ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 13(3), 181-188.

วรรณรัตน์ ลาวัง และรัชนี สรรเสริญ. (2558). PPCT Model: รูปแบบชีวนิเวศวิทยาเพื่อพัฒนาสุขภาพ ผู้มีภาวะเจ็บป่วยเรื้อรังในชุมชน. วารสารพยาบาลทหารบก, 16(2), 15-20.

สุรสีห์ บัวจันทร์. (2561). ความเป็นหญิงกับการสร้างเรือนร่างของหญิงในร่างชาย. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อธิพัฒน์ สินทรโก. (2555). การจัดการความขัดแย้งตามแนวทางสันติวิธี. ใน วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน. มหาวิทยาลัยบูรพา.

อริสา แก้วลี. (2561). แนวทางการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ระหว่างครอบครัวและโรงเรียนในการพัฒนาความฉลาดทางสังคมของเด็กวัยรุ่นตอนต้นในกรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อังคณา นาคเกิด. (2561). A Brief History Of Pole Dance : เมื่อฉันอยาก “เต้นรูดเสา” เบื้องลึกศิลปะสุดยั่วเย้าที่มีมานานกว่าศตวรรษ. เรียกใช้เมื่อ 7 เมษายน 2568 จาก https://urbancreature.co/a-brief-history-of-pole-dance/

อัสมา นาคนาวา พารึลทึ. (2566). แนวทางการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้เพื่อลดพฤติกรรมการรังแกบนโลกไซเบอร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามควบคู่สามัญในกรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อาภา กำวิจิตร. (2563). ผลของเป้าหมายการกำกับต่อความมุ่งมั่นในตนเอง : การเปรียบเทียบระหว่างวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Helmobakk, A. (2023). Perception Of Pole Dance, Stigma and Body Image A Case of Norway and Poland. In master’s thesis department of Music. Norwegian University of Science and Technology.

Cambridge Dictionary. (n.d.). Pole dancing. 7th April 2025 from https://dictionary. cambridge.org/dictionary/english/pole-dancing

Pfeiffer, J. L., et al. (2023). Effects of pole dance on mental wellbeing and the sexual self-concept—a pilot randomized-controlled trial. BMC Psycho logy, 11.

(Kim, J., et al. (2022). “At this age, I can do anything”: a phenomenological study exploring self-efficacy in pole dancing among middle-aged women. Leisure Studies, 42(5), 736–750.

Holland, S. (2010). pole dancing, empowerment and embodiment. 6th April 2025 from https://link.springer.com/book/10.1057/9780230290433