รูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่เป็นเลิศโดยประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาล : กรณีศึกษาโรงเรียนที่มีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนที่มีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ 2) วิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จของการบริหารสถานศึกษาที่เป็นเลิศโดยประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาล และ 3) พัฒนาและประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่เป็นเลิศโดยประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาล การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้บริหารสถานศึกษาและครูในโรงเรียนที่มีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ ด้วยแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญด้วยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการวิเคราะห์เอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล ประกอบด้วย ความรับผิดชอบเชิงระบบ ความโปร่งใสในการบริหารงาน การยึดมั่นในคุณธรรมและจริยธรรม การส่งเสริมการมีส่วนร่วม การบริหารทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการปฏิบัติตามระเบียบกฎหมาย 2) ปัจจัยความสำเร็จของโรงเรียนที่มีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ ประกอบด้วย ภาวะผู้นำของผู้บริหาร การบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล วัฒนธรรมองค์กรและการทำงานเป็นทีม การพัฒนาศักยภาพครูและบุคลากร การมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่าย และการนิเทศ ติดตาม ประเมินผล และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และ 3) รูปแบบการบริหารสถานศึกษาที่เป็นเลิศโดยประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาล ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ภาวะผู้นำเชิงธรรมาภิบาล ระบบบริหารจัดการที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และกลไกการติดตามประเมินผลและพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยผลการประเมินรูปแบบในภาพรวมอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด (x̄ = 4.58, S.D. = 0.48) แสดงให้เห็นว่ารูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสม สามารถใช้เป็นกรอบแนวทางในการยกระดับคุณภาพการบริหารสถานศึกษาบนฐานธรรมาภิบาลได้อย่างเป็นระบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542. กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
บูรชัย ศิริมหาสาคร. (2547). จากหลักสูตรสู่แผนการสอน. สารพัฒนาหลักสูตร, 15(124), 32.
รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2556). การบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). สงขลา: นำศิลป์โฆษณา.
วันทนา เมืองจันทร์ และเต็มจิต จันทคา. (2548). การจัดการความรู้ที่ฝังลึกในตัวคน. วารสารสถาบันพัฒนาผู้บริหารการศึกษา, 22(4), 215..
สมพร เพชรสงค์. (2548). Best Practices. วารสารดํารงราชานุภาพ, 5(15), 36-44.
สมุทร ชำนาญ. (2556). ภาวะผู้นำทางการศึกษาทฤษฎีและปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ระยอง: พี เอส การพิมพ์.
อภิชาติ ประสิทธิ์นอก. (2562). รูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32. ใน
วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.
อังค์วรา วงษ์รักษาและคณะ. (2564). ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบการประเมินหลักสูตรการอาชีวศึกษาระดับปริญญาตรี : การประยุกต์ใช้การประเมินพหุแนวคิด. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 13(1), 11.
Barnard M. Bass and B.J.Avolio. (1994). Improving Organization Effectiveness Through Transformation Leadership. Thousand Oaks: Sage Publications.
Bass, B.M. (1985). Leadership and Performance Beyond Expectations. New York : The Free Press.
Bertalanffy L. Von. (1968). General System Theory: Foundations, development, applications.New York: George Braziller.
Denhardt, J. V., & Denhardt, R. B. (2000). The New Public Service: Serving Rather than Steering. Public Administration Review, 60(6), 549-559.
Edgar H. Schein. (1970). Organizational Psychology. 2 nd. Englewood Cliffs, N.J.: PrenticeHall, Inc. Encyclopedia of Education Evaluation. San Francisco: Jossey –B.
Malcolm Baldrige National Quality Award Program. (2022). About the Baldrige Award. Retrieved from https://www.nist.gov/baldrige/about-baldrige-award.
Senge, Peter M. (1990 a). The Fifth Discipline. New York: Doubieday.
Sergiovanni, TJ (1992). Moral Leadership: Getting to the Heart of School Improvement. San Francisco: Jossey Bass Publish.
United Nations (HEUNI). European Sourcebook of Crime and Criminal Justice Statistics. (2014). Publication number 80. Helsinki (Finland).
W. Edwards Deming (1993). Journal of the American Statistical Association, 89(426),365-366.
World Bank. (1992) “Economic Growth and the Environment” in World Development Report 1992. Development and the Environment, Oxford University.Inc, New York. 9-11.