การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและเปรียบเทียบ การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1 โดยจำแนกตามตำแหน่ง ระดับการศึกษา และขนาดของสถานศึกษา และ 2) ศึกษาแนวทางส่งเสริมการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน ปีการศึกษา 2568 จำนวน 325 คน กำหนดขนาดโดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกน และสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถาม ซึ่งมีค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.80 - 1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.97 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการทดสอบค่าทีและการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว
ผลการวิจัย พบว่า 1. การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลโดยภาพรวมและรายด้านมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก โดยด้านหลักนิติธรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุดและด้านหลักความโปร่งใสมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด 2. บุคลากรที่มีตำแหน่งและขนาดสถานศึกษาต่างกัน มีความคิดเห็นและระดับการปฏิบัติแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยผู้บริหารและสถานศึกษาขนาดใหญ่มีระดับการปฏิบัติสูงกว่า ส่วนบุคลากรที่มีระดับการศึกษาต่างกันมีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน 3. แนวทางส่งเสริมที่สำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารควรเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติงานตามหลักนิติธรรมและคุณธรรม สถานศึกษาควรบริหารงบประมาณและการพัสดุด้วยความโปร่งใสผ่านระบบสารสนเทศเพื่อให้ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้บุคลากรและชุมชนมีส่วนร่วมตัดสินใจในประเด็นสำคัญเพื่อสร้างฉันทามติและความร่วมมือในการพัฒนาสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก หน้า 1 (14 สิงหาคม 2542).
________. (2546). คู่มือการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่เป็นนิติบุคคล. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าพัสดุภัณฑ์.
เกรียงไกร คงธนกิตติ. (2567). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาในศูนย์พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาเทพารักษ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 10(2), 144-155.
ครองทิพย์ ดิลกโสภณ และ ยุทธศาสตร์ กงเพชร. (2566). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 7(2), 383-396.
ชลธิชา วันดาว และ ศักดิ์ไทย สุรกิจบวร. (2564). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 9(36), 11-20.
ญาตาวี บุญตา. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ณัฐริกา มุ่งหมาย. (2565). การเปรียบเทียบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของสถานศึกษาขนาดต่างกัน. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 8(1), 12-25.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2546). ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
ธีรยุทธ บุญมี. (2540). ธรรมรัฐแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: สายธาร.
ธีระพงษ์ มั่นศิลป์. (2564). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. ในวิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย].
นูรีฮัน ดอเลาะ. (2567). การบริหารโดยใช้หลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา. ในวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2542). การสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance) ในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
พงษ์กฤตย์ นามปพนอังกูร และคณะ. (2564). รูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 12(1), 112-128.
พงษ์ธร สิงห์พันธ์. (2564). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. ในวิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.
พงษ์พิพัฒน์ นารินรักษ์. (2563). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
พระนครศรีอยุธยา เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
พุทธิพัชร์ ธนพัทธ์ปัญญา. (2565). การศึกษาการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดเชียงราย. ใน การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองระดับมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา.
เพลงไพลิน สินธนันชัย. (2566). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการบริหารงานบุคคลในสถานศึกษา. วารสารเบญจมิตรวิชาการ, 15(1), 50-65.
ภารดี อนันต์นาวี. (2551). การบริหารการศึกษา: หลักการและทฤษฎี. กรุงเทพมหานคร: มนตรี.
ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยม. (2563). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1.
ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.
ภูษิต โคกชู. (2567). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. งานวิจัยสืบค้นจากคลังข้อมูลสถาบันรัชต์ภาคย์.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีฯ ว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 63 ง หน้า 8
(10 สิงหาคม 2542).
สัมมา รธนิธย์. (2553). การบริหารสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ข้าวฟ่าง.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552). รายงานการวิจัยรูปแบบและกลไกการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคมในการจัดการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สุภิตา นามสีฐาน, ชวลิต เกิดทิพย์ และ รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2565). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปัตตานี. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(2), 263-276.
อานันท์ ปันยารชุน. (2542). ธรรมาภิบาลในการบริหารมหาวิทยาลัยในนานาทัศนะว่าด้วยการบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี (อัดสำเนา). นนทบุรี: สำนักงานข้าราชการพลเรือน.
