การพัฒนารูปแบบการจัดการระบบดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านแต ตำบลเชียงของ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ (2) พัฒนารูปแบบการจัดการระบบดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และ (3) ประเมินผลการใช้รูปแบบในพื้นที่บ้านแต ตำบลเชียงของ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ทำการศึกษาในผู้สูงอายุ ผู้ดูแล อาสาสมัครสาธารณสุข และผู้นำชุมชน กลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพจำนวน 15 คน คัดเลือกแบบเจาะจงและกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณจำนวน 60 คน ได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพแล้ว เก็บรวบรวมข้อมูลแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสถานการณ์ การพัฒนารูปแบบ และการทดลองใช้และประเมินผล วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบค่าที (Paired t-test)
ผลการวิจัย พบว่า ผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพจากโรคเรื้อรัง ข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการ และขาดความต่อเนื่องในการดูแล รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การบริหารจัดการระบบ กระบวนการดูแลสุขภาพ การมีส่วนร่วมของชุมชน และการสนับสนุนทรัพยากร ผลการประเมินพบว่า หลังการใช้รูปแบบ ผู้สูงอายุมีการเข้าถึงบริการสุขภาพเพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 3.12 (S.D. = 0.54) เป็น 4.21 (S.D. = 0.48) (t = 12.45, p < .001) และมีคุณภาพชีวิตเพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 3.25 (S.D. = 0.50) เป็น 4.30 (S.D. = 0.45) (t = 13.02, p < .001) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมาก (Mean = 4.35, S.D. = 0.42) แสดงให้เห็นว่ารูปแบบดังกล่าวมีประสิทธิผลและสามารถนำไปใช้ได้จริงในชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). แผนยุทธศาสตร์ชาติด้านสาธารณสุข ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
จิรนันท์ ศรีสุพรรณ และกัญฐาภรณ์ มั่งประเสริฐ. (2566). ประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วมของผู้ดูแล อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 7(1), 170–183.
ชัชชษา บุญเนียมแตง, ชาญชัย จิตรเหล่าอาพร และจิดาภา ถิรศิริกุล. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อนโยบายการบริการผู้สูงอายุในระยะยาวของไทย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(10), 70-83.
ทองคำ ใบโพธิ์. (2567). การพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการสร้างเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 4(4), 653–677.
นงนุช โอบะ, สุรีย์พร สีหอแก้ว และอาริยา นาคศิริ. (2566). ความต้องการบริการสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงและทักษะที่จำเป็นของผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุในระบบการดูแลระยะยาว. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก, 10(1), 41–52.
รุ่งนภา เขียวชะอ่ำ และคณะ. (2568). สมรรถนะพยาบาลในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุ ที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน: การวิจัยผสานวิธีแบบคู่ขนาน. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 31(2), 37-56.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2565). คู่มือระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง (Long Term Care). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
