การพัฒนาความสามารถทางการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบถามตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียน
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้แบบถาม-ตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียนให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เปรียบเทียบความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ก่อนและหลังการใช้แผนดังกล่าว และ 3) ศึกษาความคิดเห็นของนักศึกษาต่อการพัฒนาความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อด้วยกระบวนการสอนแบบถาม–ตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียน งานวิจัยนี้ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi‑Experimental Research) โดยใช้แบบแผนการทดลองชนิด One Group Pretest–Posttest Design และผสานการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์นักศึกษา เพื่อศึกษาความคิดเห็นและประสบการณ์ของผู้เรียนต่อการจัดการเรียนรู้แบบถามตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียน กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาชั้นปีที่ 1 สาขาวิชาภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร มหาวิทยาลัยราชธานี จำนวน 32 คน ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้แบบถาม-ตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียน 8 แผน แบบทดสอบวัดความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อก่อน-หลังเรียน และแบบสัมภาษณ์ความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t-test แบบกลุ่มสัมพันธ์ และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) แผนการจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 (E1 = 82.92, E2 = 83.23) 2) คะแนนความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อหลังเรียน ( = 24.97) สูงกว่าก่อนเรียน ( = 16.69) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และ 3) ผลการสัมภาษณ์สรุปได้ 3 ประเด็น ได้แก่ การถาม-ตอบส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และการสะท้อนคิด ความตระหนักถึงผลเสียของการไม่รู้เท่าทันสื่อและบทบาทของตั๋วออกห้องเรียนในการลดความเสี่ยง และการนำทักษะที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาและในชีวิตประจำวัน โดยสรุป แผนการจัดการเรียนรู้แบบถาม-ตอบร่วมกับตั๋วออกห้องเรียนมีประสิทธิภาพ และช่วยยกระดับความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งยังได้รับการยอมรับเชิงบวกจากผู้เรียนในด้านประโยชน์ การตระหนักรู้ความเสี่ยง และความสามารถในการนำไปใช้จริง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2559). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. เรียกใช้เมื่อ 12 มกราคม 2569 จากhttp://www.mict.go.th/assets/ portals/1/files/590613_4Digital_Economy_Plan-Book.pdf
จุฑาทิพย์ หาญกุดตุ้ม, สมภารธัชธรณ์ ศิโลศรีไช และ สัญญา เคณาภูมิ. (2566). การจัดการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 1(5), 67–82. https://so10.tci-thaijo.org/index.php/jasrru/article/view/577
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(1), 7–20.
ธีรพัฒน์ วงศ์คุ้มสิน. (2562). ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ การรู้เท่าทันสื่อ และความฉลาดทางอารมณ์ของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 45(2), 127–161. https://so04.tci-thaijo.org/index. php/socku/article/view/228468
นิธิดา วิวัฒน์พาณิชย์. (2558). การพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์, 9(3), 209–219.
บุญช่วย ศรีเปรม. (2560). การใช้วิธีการสอนแบบถาม–ตอบเพื่อปรับพื้นฐานความรู้ให้เกิดความสนใจในวิชาอภิธรรมปิฎก. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 25(2), 19–26. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/phiv/article/view/248524
พิมพันธ์ เตชะคุปต์. (2545). การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. นครสรรค์: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
พัชราภา เอื้ออมรวนิช. (2566). การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของวัยรุ่นไทยในกรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 43(3), 97–109. https://doi.org/ 10.14456/sujthai.2023.25
ราณี จีนสุทธิ์ และ หทัยภัทร จีนสุทธิ์. (2564). แนวทางการพัฒนาครูวิถีใหม่ฉลาดรู้เท่าทันดิจิทัล. คุรุสภาวิทยาจารย์, 2(2), 16–31. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php /withayajarnjournal/article/view/244933
รัฐพล ศรีบุญมา. (2565). การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับกลวิธีตั๋วออก. วารสารครุทรรศน์, 2(3), 1–10. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JER/ article/view/259231
วรรณกร พรประเสริฐ. (2564). การพัฒนาแบบวัดการรู้เท่าทันดิจิทัล. Journal of Education and Innovation, 23(4), 310–329. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu journal_nu/article/view/247916
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2562). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2562. ETDA. เรียกใช้เมื่อ 12 มกราคม 2569 จาก https://www.etda.or.th/th/newsevents/pr-news/ETDA-Released-IUB-201 9.aspx
Aïmeur, E., Amri, S., & Brassard, G. (2023). Fake news, disinformation and misinformation in social media: A review. Social Network Analysis and Mining, 13(1), 30. https://doi.org/10.1007/s13278-023-01028-5
Amaro-Jiménez, C., Hungerford-Kresser, H., & Pole, K. (2016). Teaching with a technological twist: Exit tickets via Twitter in literacy
classrooms. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 60(3), 305–313. https://doi.org/10.10 02/jaal.564
Bakhodirovna, N. Z. (2021). Exit ticket as an effective formative assessment tool in EFL classrooms. Academic Research in Educational
Sciences, 2(11), 612–617. https://doi.org/10.24412/2181-1385-2021-11-612-617
Black, P., & Wiliam, D. (1998). Inside the black box: Raising standards through classroom assessment. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102
Bloom, B. S. (Ed.). (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals (Handbook 1: Cognitive domain). Longmans Green.
Dixson, D. D., & Worrell, F. C. (2016). Formative and summative assessment in the classroom. Theory Into Practice, 55(2), 153–159. https://doi.org/10.1080/ 00405841.2016.1148989
Pennycook, G., & Rand, D. G. (2020, January 15). Digital literacy doesn’t stop the spread of misinformation. MIT Sloan Management
Review. https://mit sloan.mit.edu/ideas-made-to-matter/study-digital-literacy-doesnt-stops pread-misinformation
Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
Shanmugavelu, G., Ariffin, K., Vadivelu, M., Mahayudin, Z., & Sundaram, M. A. R. K. (2020). Questioning techniques and teachers’ role in the classroom. Shanlax International Journal of Education, 8(4), 45–49. https://doi.org/10. 34293/education.v8i4.3260
Vygotsky, L. S. (1986). Thought and language. MIT Press.
Yang, X., Li, J., & Luo, X. (2020). Exit ticket as formative assessment: Effects on student engagement and achievement in higher education. Journal of Educational Research, 113(4), 285–294. https://doi.org/10.1080/00220671. 2020.1786016