ประสิทธิผลการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการของชุมชนเมืองเก่าพิจิตร อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมของชุมชนเมืองเก่าพิจิตร 2) เพื่อพัฒนากระบวนการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการของชุมชนเมืองเก่าพิจิตร 3) เพื่อประเมินประสิทธิผลการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการของชุมชนเมืองเก่าพิจิตร เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลกับประชากรชุมชนเมืองเก่าพิจิตร จำนวน 5,824 คน กลุ่มตัวอย่าง 365 คน ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบง่าย และวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญเลือกแบบเจาะจง 11 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดย ใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์

ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมของชุมชนเมืองเก่าพิจิตร จากการสำรวจพบว่า สิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมที่เป็นรูปธรรมประกอบด้วยชุมชนโบราณ เมืองโบราณ และอุทยานประวัติศาสตร์ 2 แห่ง พิพิธภัณฑ์และพระราชวัง 5 แห่ง ย่านชุมชนเก่า 5 แห่ง วัด วัดร้าง ศาสนสถาน 28 แห่ง แหล่งโบราณคดีและเตาเผาโบราณ 1 แห่ง สิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมที่เป็นนามธรรม ได้แก่ บทลครเรื่อง ไกรทอง ภาพรวมความคิดเห็นของประชาชนต่อการจัดการอยู่ในระดับมาก ( =3.81, S.D. = 0.86) รายการที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือประเด็นปัญหาและอุปสรรค ( =3.59, S.D. = 0.86) สะท้อนว่าการรับรู้ปัญหาอยู่ในระดับไม่สูงมาก 2. กระบวนการจัดการสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรมเชิงพุทธบูรณาการ พบว่าประชาชนมีความเข้าใจแนวคิดการประยุกต์หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในการจัดการ เห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชน และเสนอให้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน 3.การประเมินประสิทธิผล พบว่าเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพอยู่ในระดับมาก ( =3.81, S.D. = 0.86) รายการสูงสุดคือการจัดการส่งผลดีต่อชุมชน ( = 4.17, S.D. = 0.83) และต่ำสุดคือประสิทธิผลเชิงพุทธบูรณาการ ( =3.59, S.D. = 0.86) เชิงคุณภาพสะท้อนการสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว ความพึงพอใจของประชาชน และข้อเสนอให้กำหนดตัวชี้วัดที่เปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ