รูปแบบการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธธรรม

Main Article Content

พระครูวิหารกิจจานุยุต

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับรูปแบบ
การบริหารกิจการคณะสงฆ์ในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธธรรม ภายใต้บริบทของสังคมร่วมสมัยที่ได้รับอิทธิพลจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสาร ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้บทบาท หน้าที่ และกระบวนการดำเนินงานขององค์กรทางศาสนาจำเป็นต้องปรับตัวอย่างเหมาะสม ประเด็นสำคัญ คือ ความท้าทายของการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ โดยต้องไม่ขัดแย้งหรือบั่นทอนพระธรรมวินัย และคุณค่าพื้นฐานของพระพุทธศาสนา บทความนี้ครอบคลุมการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในมิติต่าง ๆ ได้แก่ การบริหารด้านโครงสร้าง และการปกครอง การบริหารด้านการสื่อสารและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา การบริหารด้านการศึกษาและการพัฒนาบุคลากรคณะสงฆ์ และการบริหารด้านทรัพยากรและเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยใช้หลักพุทธธรรมเป็นกรอบแนวคิดสำคัญในการอธิบาย และเชื่อมโยงกันในแต่ละด้าน เพื่อสะท้อนให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างแนวคิดการบริหารสมัยใหม่กับคุณธรรมทางพระพุทธศาสนา


สาระสำคัญของบทความชี้ให้เห็นว่าการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในยุคดิจิทัลไม่ควรมุ่งเน้นเพียงความรวดเร็ว ความสะดวก หรือประสิทธิภาพเชิงเทคนิคของเทคโนโลยี หากแต่ต้องให้ความสำคัญกับการใช้อำนาจอย่างมีธรรมาภิบาล การสื่อสารอย่างถูกต้องเหมาะสม และการตัดสินใจบนพื้นฐานของสติ ปัญญา และความพอประมาณ การผสานเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับหลักพุทธธรรมอย่างเหมาะสมย่อมช่วยเสริมสร้างความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และความศรัทธาของพุทธศาสนิกชน ทั้งยังเป็นการกำหนดทิศทางการบริหารกิจการคณะสงฆ์ให้เกิดความสมดุลระหว่างการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของสังคมกับการธำรงรักษาอัตลักษณ์ และคุณค่าของพระพุทธศาสนาอันเอื้อต่อความมั่นคง และความยั่งยืนของพระพุทธศาสนาในระยะยาว

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

ธงชัย สันติวงษ์. (2560). การบริหารเชิงกลยุทธ์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

พระครูวินัยธรปัญญา ปญฺญาวโร (ศรีสมุทร) และบุญเตือน ทรัพย์เพชร. (2564). “การจัดการเผยแผ่พระพุทธศาสนายุคดิจิทัล”. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(4), 423-433.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระมหาประเวศ ปฺญาทีโป และคณะ. (2565). “การจัดการองคการเชิงพุทธในยุคไทยแลนด์ 4.0”. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน มจร วิทยาเขตแพร, 8(1), 213-226.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2563). ศาสนากับสังคมยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อมรินทร์.

พระมหาสมชาย ฐานวุฑฺโฒ. (2560). การบริหารกิจการคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2562). การบริหารจัดการองค์กรในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิโรจน์ เจษฎาลักษณ์. (2564). การบริหารองค์กรในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2561). ศาสนากับการเปลี่ยนแปลงทางสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.