การพัฒนากิจกรรมและองค์ความรู้นวัตกรรมการการสื่อสารเชิงพุทธ เพื่อรู้เท่าทันสื่อของเยาวชนไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ได้แก่ 1) เพื่อพัฒนากิจกรรมและองค์ความรู้นวัตกรรมการสื่อสารเชิงพุทธ 2) เพื่อสร้างชุดกิจกรรมองค์ความรู้นวัตกรรมการสื่อสารเชิงพุทธเพื่อรู้เท่าทันสื่อของเยาวชนไทย และ 3) เพื่อประเมินชุดกิจกรรมดังกล่าว โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน ได้แก่ การวิจัยแบบมีส่วนร่วม การวิจัยเชิงปฏิบัติการ และการวิจัยเชิงคุณภาพ ร่วมกับการวิจัยเชิงบรรยาย ขั้นตอนการดำเนินงานเริ่มจากการพัฒนากิจกรรมและองค์ความรู้ จากนั้นจัดสนทนากลุ่ม โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 14 คน และสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 14 รูปหรือคน เพื่อสร้างชุดกิจกรรม แล้วนำไปฝึกอบรมกลุ่มตัวอย่าง พร้อมเก็บข้อมูลเชิงปริมาณก่อนและหลังการอบรมเพื่อวิเคราะห์ผล และสรุปอภิปรายผลเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้พัฒนากิจกรรมและองค์ความรู้นวัตกรรมการสื่อสารเชิงพุทธจาก 2 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนมัธยมศึกษาจุลมณีศรีสะเกษ และโรงเรียนสุรินทร์ราชมงคล โดยสังเคราะห์เป็นแม่แบบ 8 ประเด็น คือ การใช้หลักธรรมในการบริหาร การมีส่วนร่วม การใช้เทคโนโลยี กระตุ้นให้รู้คิด ทำให้ดูเป็นตัวอย่าง ประสานความร่วมมือ การคัดเลือกบุคคลตามเงื่อนไข และใช้หลักกัลยาณมิตร 2) ได้สร้างชุดกิจกรรมและนำไปใช้ในอำเภอวังน้อย จังหวัดอยุธยา ประกอบด้วยกิจกรรมการสื่อสารเพื่อการเรียนการสอนเชิงพุทธ การสื่อสารในสังคมเชิงพุทธ การสื่อสารเพื่อการดำเนินชีวิตเชิงพุทธ และกิจกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมเพื่อรู้เท่าทันสื่อ 3) ผลการประเมินพบว่าชุดกิจกรรมอยู่ในระดับมากทุกด้าน ได้แก่ ด้านวิทยากร ด้านสถานที่/เวลา/อาหาร ด้านการบริการของเจ้าหน้าที่ และด้านความรู้ความเข้าใจ