รูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา เพื่อส่งเสริมคุณลักษณะ ของความเป็นพลเมืองดี สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาคุณลักษณะของความเป็นพลเมืองดีของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 และ 2) เพื่อการเปรียบเทียบแบบวัดผลสัมฤทธิ์ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน ด้วยรูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา กลุ่มตัวอย่างที่เป็นเป้าหมายของการวิจัย ได้แก่ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 29 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวมรวบข้อมูล ได้แก่ 1) แบบการประเมินคุณลักษณะของความเป็นพลเมืองดี และ 2) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ การหาค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าอำนาจจำแนกของแบบทดสอบ ค่าความเชื่อมั่น และการทดสอบสถิติค่าที
ผลการวิจัยพบว่า
- ผลการวิเคราะห์คุณลักษณะของความเป็นพลเมืองดีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ได้จำนวน 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความเสียสละ ( = 4.58, S.D.= 0.71) ด้านความสามัคคี ( = 4.61, S.D.= 0.75) ด้านความอุตสาหะ ( = 4.61, S.D.= 0.79) และด้านความกตัญญูกตเวที ( = 4.63, S.D.= 0.74) โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.61, S.D.= 0.75)
- นักเรียนมีแบบประเมินวัดผลสัมฤทธิ์ระหว่างการเรียน หลังเรียนที่ระดับสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 หลังจากเรียนด้วยรูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2544). คู่มือการจัดกระบวนการเรียนรู้หน้าที่พลเมืองศีลธรรมระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ครุสภา.
กฤตชญา ชิมโพธิ์คลัง. (2564). โปรแกรมเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้จิตตปัญญาศึกษาของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ธนิดา วรฤทธิ์ และ พิชาติ แก้วพวง. (2567). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษาบูรณาการร่วมกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อเสริมสร้างพฤติกรรมความมีวินัยในตนเองของนักเรียนประถมศึกษาตอนต้น. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 4(2), 19-41.
ธิดารัตน์ สุขศรีทอง. (2562). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะของครูที่ปรึกษาที่พึงประสงค์ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6. วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ (สาขามนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์), 7(1), 306-321.
ประเวศ วะสี. (2562). จิตตปัญญาศึกษาปาจารยสารฉบับสิกขาปริทัศน์มหาวิทยาลัยมหิดล. เรียกใช้เมื่อ วันที่ 23 ตุลาคม 2568 จาก http://eduweb.kpru.ac.th/pdf/rs 23.pdf, 25
มูนีเราะห์ ยานยา. (2560). ผลของการจัดกการเรียนรู้อิงแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความรับผิดชอบทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
มนตรี วงษ์สะพาน. (2563). พื้นฐานการวิจัยทางหลักสูตรและการสอน. มหาสารคาม: สารคามการพิมพ์.
วรรณกร พลพิชัย และ จันทรา อุ้ยเอ้ง. (2561). การศึกษาความเครียดและวิธีเผชิญความเครียดของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ในอำเภอเมือง จังหวัดตรัง. วารสารนาคบุตรปริทรรน์. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 10(25), 9-18.
วินิจ ผาเจริญ. (2561). คุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีในสังคมประชาธิปไตยของนักศึกษามหาวิทยาลัยแม่โจ้. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 6(1), 148-161.
ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล. (2552). จิตตปัญญาศึกษาคืออะไร. นครปฐม. มหาวิทยาลัยมหิดล.
สิริรัตน์ นาคิน. (2559). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจริยธรรมสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา. ในปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
Davies, I., Gregory, I., & Riley, S. 2002. Good citizenship and educational provision. Routledge.
Seidel, J. 2014. Some thoughts on teaching as contemplative practice. Counterpoints, 452, 171-183.
Srichai, K. (2022). Developing of learning model based on Trisikkha principles with contemplative education to enhance the characteristics of good citizenship for vocational certificate students. (Doctoral dissertation, Curriculum and Instructional, Mahasarakham University).
Srichai, K., & Wongsaphan, M. (2022). Implementation of the Trisikkha plus Learning Management Model to Enhance the Characteristics of Good Citizenship for Vocational Certificate Students. Journal of Educational Issues, 8(2), 359-372.
Stolte, L. C., Isenbarger, M., & Cohen, A. K. (2016). Measuring civic engagement processes and youth civic empowerment in the classroom: The CIVVICS observation tool. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 87(1), 44-51.
Tan, B. P., Naidu, N. B. M., & Jamil, Z. (2018). Moral values and good citizens in a multi-ethnic society: A content analysis of moral education textbooks in Malaysia. The Journal of Social Studies Research, 42(2), 119-134.
UNNESCO. (2014). Global Citizenship Education: Preparing Learners for the Challenges of the Twenty-first Century. Retrieved September 28, 2024, from http://www. balestierhillsec.moe.edu.sg/departments/humanities. html http://unesdoc. unesco.org/images/0022/002277/227729e.pdf
Westheimer, J., & Kahne, J. (2004). What kind of citizen? The politics of educating for democracy. American educational research journal, 41(2), 237-269.