กลไกของโยคะและชี่กงต่อความยืดหยุ่นทางจิตใจในผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมอง: การสังเคราะห์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะของงานวิจัยเกี่ยวกับกลไกของโยคะและชี่กงต่อความยืดหยุ่นทางจิตใจในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และ 2) วิเคราะห์กลไกสำคัญของโยคะและชี่กงที่ส่งผลต่อองค์ประกอบด้านจิตใจในกลุ่มผู้ป่วยดังกล่าว การวิจัยครั้งนี้เป็นการสังเคราะห์เอกสารเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีปริทัศน์แบบพรรณนา (Narrative Review) จากบทความวิจัย 40 เรื่อง ที่เผยแพร่ระหว่างปี ค.ศ. 2014–2024 วิเคราะห์เนื้อหาด้วยการจัดกลุ่มตามปีที่เผยแพร่ ประเภทเอกสาร รูปแบบงานวิจัย และกลไกที่ส่งผลต่อความยืดหยุ่นทางจิตใจ
ผลการวิจัยพบว่า งานวิจัยทั้งหมดเป็นของต่างประเทศ (ร้อยละ 100) โดยมีการตีพิมพ์มากที่สุดในปี ค.ศ. 2023 และ 2024 (ร้อยละ 22.5) เอกสารส่วนใหญ่เป็นบทความวิจัยเชิงทดลอง (ร้อยละ 97.5) กลไกหลักที่พบว่ามีบทบาทสำคัญต่อความยืดหยุ่นทางจิตใจ ได้แก่ 1) การเห็นคุณค่าในตนเอง 2) การรับรู้ความสามารถของตนเอง 3) ความสามารถในการควบคุมอารมณ์ และ 4) การตระหนักรู้กายและลมหายใจ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและผู้มีข้อจำกัดทางการเคลื่อนไหว ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้เกิดความมั่นคงทางใจ และส่งเสริมการฟื้นตัวเชิงจิตใจในระยะยาว
ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยคือ ควรส่งเสริมให้เกิดการวิจัยในบริบทไทยมากขึ้น โดยคำนึงถึงการประยุกต์โยคะและชี่กงอย่างเหมาะสมกับวัฒนธรรมไทย และการออกแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับสภาพร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อให้เกิดผลการฟื้นฟูที่ยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Au-Yeung, S. S., Hui-Chan, C. W., & Tang, J. C. (2014). Short-form Tai Chi improves standing balance of chronic stroke survivors. NeuroRehabilitation, 35(2), 297–304.
Benson, H., & Proctor, W. (2010). Relaxation revolution: The science and genetics of mind body healing. Scribner.
Chan, W. K., Tsang, W. W. N., & Chen, L. (2022). The impact of Qigong on depression and self-esteem in subacute stroke survivors: A pilot randomized controlled trial. Brain Sciences, 12(2), 204.
Chen, K., Wang, Y., & He, Y. (2023). Mindfulness-based Tai Chi Chuan for post-stroke depression: A randomized controlled trial. Frontiers in Aging Neuroscience, 15, 1125478.
Chen, L., Xiong, S., Liu, Y., & Gao, Q. (2020). The effect of Baduanjin Qigong on health-related quality of life, self-efficacy, and mobility in stroke survivors: A randomized controlled trial. Frontiers in Neurology, 11, 567.
Chen, Y., Li, X., & Zhou, Y. (2022). Effects of Tai Chi Chuan on emotional regulation and cognitive function in post-stroke depression. Psychology, Health & Medicine, 27(5), 1103–1116.
Cheng, M. S., & Leung, C. K. (2019). The effect of yoga on psychological well-being, self-esteem and mood in post-stroke patients: A randomized controlled trial. Journal of Bodywork & Movement Therapies, 23(4), 836–842.
Fang, Q., Li, D., & Zhu, X. (2021). Effect of Tai Chi practice on depression and emotional regulation in older stroke survivors: A randomized controlled trial. Geriatrics & Gerontology International, 21(8), 690–698.
Feng, H., Li, C., Liu, J., Wang, L., Ma, J., Li, G., & Zhang, T. (2024). Effects of a 12-week Tai Chi Yunshou program on upper limb function, balance, and self-perception in stroke survivors: A randomized controlled trial. Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation, 21(1), 25.
Guan, L., Li, G., & Yang, Y. (2020). The effect of Tai Chi on interoceptive awareness and neural plasticity in patients with stroke. Neural Plasticity, 2020, 8861378.
Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change (2nd ed.). Guilford Press.
Huang, C. Y., Yang, Y. R., & Weng, C. S. (2017). Tai Chi improves body awareness and interoceptive processing in stroke survivors. NeuroRehabilitation, 41(1), 113–120.
Hung, J. W., Liou, C. W., Wang, P. W., Yeh, S. H., Lin, L. W., Chuang, J. H., & Huang, Y. C. (2019). Effect of Tai Chi Chuan training on self-efficacy and social functioning in individuals with chronic stroke. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine, 55(5), 668–675.
Immink, M. A., Hillier, S., & Petkov, J. (2014). Randomized controlled trial of yoga for chronic post-stroke hemiparesis. Topics in Stroke Rehabilitation, 21(3), 256–271.
Immink, M. A., Hillier, S., & Petkov, J. (2014). Randomized controlled trial of yoga for chronic post-stroke hemiparesis. Topics in Stroke Rehabilitation, 21(3), 256–271.
Jiang, Y., Wang, Y., & Zhang, J. (2023). The role of breath regulation and body awareness in Qigong for improving psychological flexibility in stroke survivors. Complementary Therapies in Clinical Practice, 51, 101740.
Kim, T. H., Lee, M. S., & Jun, J. H. (2024). The physiological and psychological effects of yoga breathing (Pranayama) on heart rate variability and emotional state in chronic stroke patients: A randomized crossover study. Scientific Reports, 14(1), 3125.
Komatsu, H., Yagasaki, K., & Yamauchi, T. (2021). The effect of yoga on stress and psychological well-being in patients with chronic stroke: A randomized controlled trial. Complementary Therapies in Medicine, 60, 102755.
Lee, H. J., Kim, S., & Park, J. (2015). Yoga-based rehabilitation improves emotional well-being in stroke survivors: A randomized controlled trial. Disability and Rehabilitation, 37(22), 2083–2089.
Lee, S. H., Kim, Y., & Park, J. H. (2024). Long-term effects of yoga on psychological distress and emotional well-being in chronic stroke survivors. Journal of Psychosomatic Research, 178, 111589.
Li, F., Harmer, P., Fitzgerald, K., Eckstrom, E., Akers, L., Chou, L. S., … & Bateman, J. (2016). Effectiveness of Tai Ji Quan intervention vs multimodal exercise to prevent falls. Journal of the American Geriatrics Society, 64(10), 2026–2035.
Li, G., Yuan, W., & Liu, Y. (2022). The effects of a modified Tai Chi program on self-efficacy and fear of falling in stroke patients with hemiplegia: A single-blind randomized controlled study. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 28(3), 244–251.
Liu, J., Xie, H., Liu, M., Wang, Z., Liang, D., Huang, Y., … & Wei, X. (2015). Effects of Tai Chi on heart rate variability in older patients with depression. Journal of Rehabilitation Medicine, 47(5), 405–410.
Liu, J., Chen, P., Wang, R., Yuan, Y., Wang, X., & Li, C. (2021). Effect of Tai Chi on self-esteem and quality of life in elderly stroke patients. Frontiers in Psychology, 12, 690677.
Liu, T., Li, C., & Zhang, Y. (2022). The impact of health Qigong on body awareness and autonomic nervous system function in convalescent stroke patients. Journal of Exercise Science & Fitness, 20(1), 64–71.
Lu, J., Huang, L., Wu, X., Fu, W., & Liu, Y. (2021). Effect of health Qigong Wuqinxi on self-efficacy and quality of life in chronic stroke. Health and Quality of Life Outcomes, 19(1), 57.
Moore, S., Gover, M., & Sandford, F. (2022). “Finding my feet again”: A qualitative study of yoga experiences in chronic stroke. Disability and Rehabilitation, 44(15), 3995–4003.
Nguyen, M. H., Kruse, A., & Vu, T. H. (2021). A randomized controlled trial of Tai Chi for self-efficacy and functional mobility in community-dwelling stroke survivors. Clinical Rehabilitation, 35(6), 882–893.
Rathore, F. A., Afridi, A., & Farooq, F. (2017). The potential of yoga as an adjunctive strategy in stroke rehabilitation. Journal of the Pakistan Medical Association, 67(7), 1107–1110.
Schmid, A. A., Miller, K. K., Van Puymbroeck, M., & DeBaun-Sprague, E. (2016). Yoga leads to multiple physical improvements after stroke: A pilot study. Journal of Yoga & Physical Therapy, 6(4), 1000257.
Schmid, A. A., Van Puymbroeck, M., Altenburger, P. A., Schalk, N. L., Dierks, T. A., Miller, K. K., Damush, T. M., & Williams, L. S. (2014). Poststroke balance improves with yoga: A pilot study. Stroke, 45(9), 2692–2697.
Taylor-Piliae, R. E., Coull, B. M., & Zyzanski, S. J. (2014). The effects of Tai Chi on physical function, fall rates and quality of life among older stroke survivors. Stroke, 45(5), 1476–1478.
Taylor-Piliae, R. E., Hoke, T. M., Hepworth, J. T., Latt, L. D., Najafi, B., & Coull, B. M. (2018). The feasibility of a customized Tai Chi program for older adults with stroke. Journal of Clinical Nursing, 27(23–24), 4497–4505.
Van Puymbroeck, M., Hsieh, P. C., & Connell, J. (2018). The feasibility and impact of a yoga intervention on balance, confidence, and function after stroke. Disability and Rehabilitation, 40(6), 684–690.
Wang, C., Yu, L., Yang, J., Wang, R., & Li, N. (2021). Effects of Baduanjin Qigong on postural control and brain functional connectivity in stroke survivors. Frontiers in Human Neuroscience, 15, 668784.
Wang, Y., Lin, J., & Li, X. (2020). Baduanjin Qigong improves emotional regulation in chronic stroke patients: A randomized controlled trial. Frontiers in Psychology, 11, 901.
Wu, Y., Zhang, L., & Chen, K. (2023). Effects of Tai Chi training on functional performance and self-efficacy in post-stroke older adults: A randomized controlled trial. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 32(5), 107202.
Xie, G., Rao, T., Lin, L., Lin, Z., Feng, H., & Li, Y. (2024). The neurobiomechanical mechanism of Tai Chi to improve upper limb coordination function and self-efficacy in stroke patients: A randomized controlled trial. CNS Neuroscience & Therapeutics, 30(1), e14565.
Zhang, T., Liu, J., & Wang, R. (2020). Effects of 8-week Tai Chi on mood, self-esteem, and balance in older stroke survivors: A randomized controlled trial. Aging Clinical and Experimental Research, 32(12), 2623–2631.
Zhang, Y., Li, C., & Zhou, Y. (2019). Effects of Tai Chi Yunshou on balance and self-efficacy in stroke patients with hemiplegia. Journal of Physical Therapy Science, 31(7), 539–543.
Zou, L., Wang, C., Chen, K., & Shu, Y. (2018). The effect of Tai Chi on self-esteem and social functioning in chronic stroke: A randomized controlled trial. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 27(10), 2823–2830.
