การพัฒนาผู้เรียนเชิงองค์รวมเพื่ออนาคต
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
แนวคิดการพัฒนาผู้เรียนเชิงองค์รวมได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นในวงการศึกษาไทย โดยเฉพาะในบริบทของการเตรียมความพร้อมผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21 อย่างไรก็ตาม งานศึกษาที่ผ่านมาโดยมากยังขาดกรอบวิเคราะห์ที่เชื่อมโยงคุณค่ากลาง กลไกการขับเคลื่อน และเงื่อนไขเชิงระบบที่สอดคล้องกับบริบทโรงเรียนไทย บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาผู้เรียนเชิงองค์รวมทั้งจากแหล่งข้อมูลในประเทศและต่างประเทศ เพื่อเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการสำหรับการจัดการเรียนรู้ในระดับสถานศึกษา บทความนี้ใช้การทบทวนวรรณกรรมในช่วงปี ค.ศ. 1972–2024 ซึ่งครอบคลุมทั้งทฤษฎีพื้นฐานคลาสสิกและกรอบแนวคิดร่วมสมัย เพื่อให้ได้ภาพรวมเชิงลึกและรอบด้านของการพัฒนาผู้เรียนเชิงองค์รวมในบริบทศตวรรษที่ 21 โดยใช้เกณฑ์คัดเลือกที่พิจารณาทั้งความเกี่ยวข้องและความทันสมัยของข้อมูล ผลการสังเคราะห์แบ่งออกเป็นสามประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) คุณค่ากลางของการพัฒนาผู้เรียนเชิงองค์รวมในบริบทไทยที่เน้นความสมดุลระหว่างความรู้ ทักษะชีวิต และคุณธรรม (2) กลไกขับเคลื่อนที่เกี่ยวข้องกับครู โรงเรียน ชุมชน และนโยบายสาธารณะ ซึ่งต้องทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ พร้อมตัวชี้วัดผลลัพธ์ที่เน้นพัฒนาการรอบด้านของผู้เรียน และ (3) เงื่อนไขของความสำเร็จและปัจจัยเสี่ยง เช่น ข้อจำกัดด้านทรัพยากร เวลา และวัฒนธรรมองค์กร บทความยังเสนอข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติสำหรับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งในระดับครูผู้สอน ผู้บริหารสถานศึกษา ครอบครัวและชุมชน ตลอดจนผู้กำหนดนโยบายการศึกษา รวมถึงเสนอทิศทางการวิจัยในอนาคตที่เน้นการออกแบบและประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงองค์รวมอย่างเหมาะสมในยุคดิจิทัล ข้อเสนอของบทความมีนัยสำคัญเชิงนโยบายต่อการยกระดับระบบการศึกษาไทยให้สามารถพัฒนาผู้เรียนได้อย่างรอบด้านและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ฐิตินันท์ ดาวศรี และคณะ.(2022). แนวทางการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 11(1), 59–74.
ปวีณา คูรานา, สิรินธร สินจินดาวงศ์ และ อรอุมา เจริญสุข. (2024). การจัดการศึกษาแบบองค์รวม เพื่อเสริมสร้างความเป็นมนุษย์ ที่สมบูรณ์ในบริบทสังคมไทย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 867–881
วิจารณ์ พานิช. (2562). เรียนรู้องค์รวม สู่การเปลี่ยนแปลง. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
Banks, J. A. (2008). Diversity, group identity, and citizenship education in a global age. Educational Researcher, 37(3), 129-139.
Bybee, R. W. (2013). The case for STEM education: Challenges and opportunities. NSTA Press.
Gardner, H. (2011). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Basic Books.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ for character, health and lifelong achievement. New York: Bantam Books.
Kolb, D. A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). Pearson Education.
Kohlberg, L. (1981). The philosophy of moral development: Moral stages and the idea of justice. Harper & Row.
Merryfield, M. M. (2002). The difference a global educator can make. Educational Leadership, 60(2), 18-21.
Miller, R. (1992). What are schools for? Holistic education in American culture (3rd ed.). Holistic Education Press.
Barrett, M. (2021). Preparing our youth for an inclusive and sustainable world: The OECD PISA global competence framework. OECD Publishing.
Oxfam. (2015). Education for global citizenship: A guide for schools. Oxfam GB.
Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. UNESCO Publishing.
