การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนตามหลักสันโดษ

Main Article Content

พระสมุห์สุทธิพงษ์ สิริวฑฺฒโน
สมชัย ศรีนอก
พระมหาสมบูรณ์ สุธมฺโม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนตามหลักสันโดษ พบว่า สันโดษ คือ ความยินดี พอใจเท่าที่ตนมีอยู่ หรือเป็นอยู่ความพอใจปัจจัยสี่ตามที่มีตามที่ได้ความรู้จักอิ่มรู้จักพอ เศรษฐกิจชุมชน หมายถึง การดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ทั้งด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม บริการ รวมทั้งการผลิต การบริโภค และการกระจายผลผลิต โดยให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจของชุมชนนั้น การประยุกต์ใช้สันโดษเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน พระพุทธเจ้าทรงมุ่งเน้นให้พระภิกษุขวนขวายในปัจจัย 4 อย่างพอดี มีขีดจำกัด พระพุทธองค์มิได้ปฏิเสธการแสวงหา แต่ให้แสวงหาอย่างเหมาะสม ไม่ดิ้นรนไปตามตัณหาและไม่ใช้สอยอย่างฟุ่มเฟือย ตรัสว่า ถ้าพระสาวกเป็นอยู่และใช้สอยปัจจัย 4 อย่างถูกต้องเหมาะสมย่อมทำให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น จุดมุ่งหมายของสันโดษ คือเพื่อลดความกังวลในเรื่องปัจจัย 4 ให้เหลือน้อยที่สุด แล้วออมกำลังแรงงาน กำลังความคิด และเวลามาทุ่มเทให้กับการปฏิบัติธรรมหรือการสร้างสรรค์ความดีงามอื่น ๆ ดังนั้น คนที่สันโดษ จึงไม่ใช่คนเฉื่อยชาหรือไม่อยากได้ใคร่ดีอะไร หากแต่เป็นคนที่มุ่งมั่นและทุ่มเทให้กับการพัฒนาตนเองอย่างจริงจัง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ปรีชา ช้างขวัญยืน. (2540). ทรรศนะทางการเมืองของพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สามัคคีสาส์น.

ปัญญา ใช้บางยาง. (2555). ธรรมาธิบายหลักธรรมในพระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพเวที (ป.อ. ปยุตฺโต). (2532). พุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทอง.

พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร. สันโดษกับความรับผิดชอบต่อสังคม. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2567 จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/512

พุทธทาสภิกขุ. (2541). ความสุขแท้เมื่อสิ้นสุดแห่งความสุข. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ 2541.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ จำกัด.