บทบาทของพระสงฆ์และความศรัทธาในยุคดิจิทัล การวิเคราะห์เชิงสังคมวิทยาและพุทธศาสนาศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เพื่อวิเคราะห์บทบาทและความศรัทธาของพระสงฆ์ในสังคมไทยยุคดิจิทัล โดยมุ่งเน้นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันสงฆ์กับพุทธศาสนิกชนที่ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางสังคมและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ผลการศึกษาพบว่าความศรัทธาของประชาชนในปัจจุบันได้เปลี่ยนจากการยึดติดกับพิธีกรรมแบบดั้งเดิมไปสู่ ความศรัทธาเชิงปัจเจกและความศรัทธาเชิงวิพากษ์มากขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านสื่อออนไลน์ที่เปิดโอกาสให้เกิดการตั้งคำถามและตรวจสอบพฤติกรรมของพระสงฆ์ได้อย่างกว้างขวาง นอกจากนี้พระสงฆ์ยังได้ปรับตัวด้วยการเป็น “ผู้สร้างเนื้อหา (Content Creator)” บนแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อเผยแผ่ธรรมะ และมีบทบาทเป็น นักกิจกรรมทางสังคม ในการช่วยเหลือชุมชนยามวิกฤต การปรับตัวดังกล่าวช่วยสร้างความศรัทธาที่ยั่งยืนผ่านการกระทำที่เป็นรูปธรรม แต่ขณะเดียวกันก็เผชิญกับความท้าทายจากลัทธิบริโภคนิยมที่ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของสถาบันสงฆ์ งานวิจัยนี้เสนอว่าการปฏิรูปคณะสงฆ์ให้มีความโปร่งใสและการเสริมสร้างความรู้ความสามารถของพระสงฆ์ให้ทันสมัย จะเป็นแนวทางสำคัญในการธำรงไว้ซึ่งศรัทธาและบทบาทของพระสงฆ์ในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กุลธิดา สามะพุทธิ. (2563). ผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ต่อทัศนคติของประชาชนที่มีต่อ พระสงฆ์ในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์สมัยใหม่, 12(1), 45-60.
เกษียร เตชะพีระ. (2545). การเมืองของศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มติชน.
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2559). ศาสนากับความรุนแรง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สายรุ้ง.
ชัชชัย วงศ์กรรัตน์. (2563). บทบาทของพระสงฆ์ในการสนับสนุนสุขภาพจิตในสังคมไทย. วารสารการปรึกษาและการสวัสดิการสังคม, 15(1), 89-102.
มานิตา ศรีนรา. (2564). บทบาทของพุทธศาสนาในการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
วิศิษฐ์ ศรีวิชัย. (2559). บริโภคนิยมและการค้าในพุทธศาสนาไทย. วารสารเอเชียตะวันออก เฉียงใต้ศึกษา, 28(4), 512-525.
ศุภวรรณ ตันติยานนท์. (2561). ความเชื่อพื้นถิ่นและพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แสงสว่าง.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2550). กำเนิดสยามจากแผนที่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เรือนแก้ว.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2555). วัฒนธรรมมงคล. สำนักพิมพ์คนหนุ่ม.
ไพฑูรย์ ภู่ศรี. (2562). ปัจเจกนิยมกับการปฏิบัติศาสนกิจในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา, 25(3), 112-125.
พระไพศาล วิสาโล. (2561). พุทธศาสนาเพื่อสังคม พระสงฆ์ในฐานะนักกิจกรรมทางสังคมและ สิ่งแวดล้อม. วารสารศาสนาและนิเวศวิทยา, 20(3), 321-335.
พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2503). อภิธรรมคืออะไร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2554).ปรัชญาและพุทธปรัชญา. กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมชาย ขันติวโร. (2564). พระสงฆ์และสื่อดิจิทัล กรณีศึกษาพุทธศาสนาในประเทศไทย. วารสารพุทธศาสนาศึกษา, 47(4), 515-528.
พระมหาบุญช่วย ปัญญาวชิโร. (2558). พุทธศาสนาและกิจกรรมทางการเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. วารสารเอเชียศึกษา, 39(1), 1-18.
พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี (ว.วชิรเมธี). (2558). ธรรมะนอกวัด. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อมรินทร์.
พระอาจารย์ชยสาโร. (2560). ชีวิตที่ดีคือชีวิตที่มีธรรมะ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อมรินทร์.
ศ.ดร.ผาสุก พงษ์ไพจิตร. (2557). เศรษฐกิจการเมืองไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สายรุ้ง.
สุรพล วชิรวัฒนา. (2562). วิกฤตศรัทธาและความจำเป็นในการปฏิรูปคณะสงฆ์ในประเทศไทย. วารสารนโยบายสาธารณะไทย, 22(1), 45-60.
สุรินทร์ พินิจ. (2561). บทบาทของพระสงฆ์ในสังคมไทย. วารสารสังคมศาสตร์, 10(2), 15-28.
สุภางค์ จันทวานิช. (2560). การทำให้พุทธศาสนาทันสมัย มุมมองทางสังคมวิทยา. วารสารศาสนาและสังคม, 19(2), 78-95.
สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล. (2560). โลกาภิวัตน์และประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนาไทย. วารสารพุทธศาสนาแห่งชาติ, 22(4), 601-615.
อภิชาต สถิตานนท์. (2555). พุทธปรัชญาในชีวิตประจำวัน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ อมรินทร์.
อรรถจักร สัตยานุรักษ์. (2550). พุทธศาสนาในสังคมล้านนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เรือนแก้ว.
C., S. (2020). The Role of Monks in Mental Health Support in Thai Society. Journal of Counseling and Social Welfare, 15(1), 89-102.
D., W., F., J., & S., S. (2016). Consumerism and the Commercialization of Thai Buddhism. Journal of Southeast Asian Studies, 28(4), 512-525.
G., S., & C., J. (2017). The Modernization of Thai Buddhism A Sociological Perspective. Journal of Religion and Society, 19(2), 78-95.
K., A., & P., J. (2015). Buddhism and Political Activism in Southeast Asia. Asian Studies Review, 39(1), 1-18.
P., J., & S., L. (2018). Engaged Buddhism Monks as Social and Environmental Activists. Journal of Religion and Ecology, 20(3), 321-335.
S., A., & S., C. S. (2019). The Crisis of Faith and the Need for Sangha Reform in Thailand. Thai Journal of Public Policy, 22(1), 45-60.
N., J. S., W., N. W., D., W., & T., W. L. (2020). The Impact of Social Media on Public Perception of Monks in Thailand. International Journal of Modern Social Sciences, 12(1), 45-60.
P., T., & J., S. T. (2019). Individualism and Religious Practice in Contemporary Thai Society. Journal of Southeast Asian Studies, 25(3), 112-125.
M., K., & K., K. (2021). Monks and Digital Media The Case of Thai Buddhism. Religious Studies Review, 47(4), 515-528.
