บทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย

Main Article Content

เกียรติเฉลิม รักษ์งาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบและลักษณะการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของคนรุ่นใหม่ที่เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมทางการเมือง (2) วิเคราะห์บทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการสร้างการรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ และ (3) เสนอแนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์ให้เป็นกลไกส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างสร้างสรรค์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มกับกลุ่มคนรุ่นใหม่อายุระหว่าง 18–29 ปี จำนวน 25 คน ซึ่งได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง) พร้อมทั้งถอดความและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า คนรุ่นใหม่ใช้สื่อสังคมออนไลน์ เช่น Facebook, TikTok และ X/Twitter เป็นช่องทางหลักในการติดตามและแลกเปลี่ยนข้อมูลทางการเมือง โดยมีการมีส่วนร่วมในหลายระดับ ตั้งแต่การกดไลก์ แสดงความคิดเห็น แชร์ข้อมูล ไปจนถึงการผลิตคอนเทนต์ทางการเมืองด้วยตนเอง สื่อสังคมออนไลน์มีบทบาทสำคัญในการสร้างการรับรู้และทัศนคติทางการเมือง รวมทั้งเป็นพื้นที่สาธารณะเสมือนที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วม อย่างไรก็ตาม ปัญหาข่าวปลอม การบิดเบือนข้อมูล และความกังวลด้านกฎหมายเป็นอุปสรรคสำคัญในการมีส่วนร่วมเชิงสร้างสรรค์


ข้อเสนอแนะจากการวิจัยชี้ว่า ภาครัฐและสถาบันการศึกษาควรส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อ ในหมู่เยาวชน ขณะที่ภาคประชาสังคมและพรรคการเมืองควรใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างสร้างสรรค์และโปร่งใส เพื่อสร้างความเชื่อมั่นทางการเมืองและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของคนรุ่นใหม่ในกระบวนการประชาธิปไตยไทย

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211–236.

Campbell, A., Gurin, G., & Miller, W. E. (1954). The voter decides. Evanston: Row, Peterson.

Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope: Social movements in the Internet age. Cambridge: Polity Press.

ETDA. (2023). Thailand Internet User Behavior Report 2023. Bangkok: Electronic Transactions Development Agency.

Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. Cambridge: MIT Press.

Katz, E., Blumler, J. G., & Gurevitch, M. (1974). Uses and gratifications research. Public Opinion Quarterly, 37(4), 509–523.

Loader, B. D., Vromen, A., & Xenos, M. A. (2014). The networked young citizen: Social media, political participation and civic engagement. Information, Communication & Society, 17(2), 143–150.

Theocharis, Y., Lowe, W., van Deth, J. W., & García-Albacete, G. (2015). Using Twitter to mobilize protest action: Online mobilization patterns and action repertoires in the Occupy Wall Street, Indignados, and Aganaktismenoi movements. Information, Communication & Society, 18(2), 202–220.

Tufekci, Z. (2017). Twitter and tear gas: The power and fragility of networked protest. New Haven: Yale University Press.