การบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัด ในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร                                  2) เพื่อพัฒนาการบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร การวิจัยนี้เป็นแบบเชิงคุณภาพ เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 ท่าน โดยวิเคราะห์เนื้อประกอบบริบท

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร มีสภาพปัญหา และอุปสรรค การประเมินศักยภาพทางยุทธศาสตร์ด้านอุปสรรคเป็นการประเมินปัจจัยภายนอก ปัญหาอุปสรรค คือ กระแสวัตถุนิยมในยุคโลกาภิวัตน์ทำให้บทบาทของวัด และพระสงฆ์ลดลง การศึกษาพระปริยัติธรรมก็ลดลง นโยบาย วิสัยทัศน์ และพันธกิจที่มีอยู่ไม่เกิดผล คือ พระภิกษุ สามเณร มีปริมาณลดลงเรื่อย ๆ การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม ขาดการดำเนินการในการบริหารบุคคล การบริหารการเงิน การบริหารวัสดุอุปกรณ์ และการจัดการที่ชัดเจนเหมาะกับการพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ 2) การพัฒนาการบริหารจัดการศาสนศึกษาตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร การจัดการศึกษาให้ชัดเจน เหมาะสม และถูกต้องตามหลักวิชาการ เพื่อประโยชน์แก่การจัดการศึกษา ความเข้าใจแนวคิด และหลักการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาการศึกษาให้เหมาะสม โดยแบ่งแนวคิดออกเป็น 5 กระบวนการ คือ 1. แนวคิดการพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม 2. วิสัยทัศน์การพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม 3. พันธกิจการพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม 4. การพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม 5. วิเคราะห์การพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม 3) แนวทางการบริหารจัดการศาสนศึกษาพระปริยัติธรรมตามหลัก 4 Ms ของวัดในเขตประเวศ-สะพานสูง กรุงเทพมหานคร 4 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ (A) Assets Empowerment คือการบริหารทรัพยากรทั้งคน เงิน วัสดุอย่างมีประสิทธิภาพ (C) Community Collaboration คือการส่งเสริมความร่วมมือจากชุมชนรอบวัด (T) Transformative Pedagogy คือการจัดการเรียนการสอนเชิงเปลี่ยนผ่านด้วยเทคโนโลยีดิจิตัลเพื่อความเข้าใจ และ (S) Strategic Governance คือการบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์อย่างมีแผน มีระบบ และโปร่งใส สรุปเป็นองค์ความรู้ว่า “ACTS Model’ ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ในระดับวัดเพื่อวางแผนการบริหาการศาสนศึกษาและระดับนโยบายของสำนักงานพระพุทธศาสนาเพื่อประเมินคุณภาพศาสนศึกษา