การพัฒนาชุดเครื่องมือเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางปัญญา ด้วยอานาปานสติ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหาสาเหตุความต้องการในการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาของบุคคลวัยทำงาน 2. พัฒนากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางปัญญาของบุคคลวัยทำงานด้วยอานาปานสติ 3. นำเสนอชุดเครื่องมือการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาของบุคคลวัยทำงานด้วยอานาปานสติ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พระไตรปิฎก สัมภาษณ์เชิงลึก ไปสู่การพัฒนาชุดเครื่องมือการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาด้วยอานาปานสติ โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง จากบุคคลวัยทำงานในจังหวัดพิจิตร จำนวน 25 คน วิเคราะห์โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท
ผลการวิจัยพบว่า 1. คนวัยทำงานมีความเครียดสะสมมีภาวะหมดไฟ ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญส่งผลต่อสุขภาพจิต ประสิทธิภาพในการทำงานขาดการควบคุมอารมณ์ความคิด เกิดปัญหาการตัดสินใจความสัมพันธ์ที่ทำงาน ความเข้มแข็งทางจิตใจ จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงแต่ปัจจุบันยังขาดเครื่องมือในการฝึกความเข้มแข็งทางจิตใจ เนื่องจากชุดฝึกส่วนใหญ่มีปัญหาคือใช้เวลามากบางคนเข้าใจว่าอานาปานสติเป็นเรื่องของศาสนา ขาดการสนับสนุนจากองค์กร ขาดแรงจูงใจภายใน บุคคลวัยทำงานต้องการแนวทางปฏิบัติที่ง่ายทำได้ในเวลาสั้น ๆ และมีพื้นที่สำหรับฝึก 2. การพัฒนากระบวนการเสริมสร้างสุขภาวะทางปัญญาด้วยอานาปานสติ ออกแบบชุดฝึกที่เหมาะสมสามารถทำได้ในเวลาสั้น ช่วยพัฒนาสมองลดความเครียด ไม่เน้นเรื่องศาสนา องค์กรให้การสนับสนุนนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ 3. ชุดเครื่องมือการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาด้วยอานาปานสติ ที่เหมาะสมตามความต้องการขององค์กรได้รับการสนับสนุน เสริมสุขภาวะทางปัญญา ลดความเครียด ปรับปรุงประสิทธิภาพในการทำงาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ ปรีดิ์เปรม. (2565). อานาปานสติ: แนวทางบำบัดผู้ป่วยโรคซึมเศร้า. วารสาร ปัญญาลิขิต, 1(2), 37–47. ปี
ชัญญาภัค พงศ์ชยกร (2561).เกณฑ์ตัดสินการปฏิบัติอานาปานสติในสังคมไทย ตามหลักพระพุทธศาสนาเถรวาท. ใน วิทยานิพนธ์บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ตรงกมล สนามเขต และณิชารีย์ ใจคำวัง. (2565). ผู้สูงอายุ ตำบลชัยจุมพล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารพัฒนาสังคม, 24(1),101.
ปมณฑ์ณัฐ จงวัฒนานุกูลกิจ และคณะ. (2563). รูปแบบพุทธจิตวิทยาเพื่อสร้างเสริมสุขภาวะทางปัญญาของจิตอาสาในกลุ่มผู้ปฏิบัติธรรม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(1), 185-186.
พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตโต). (2553). ธรรมกับการพัฒนาชีวิต. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2548). พุทธธรรม: แนวทางการปฏิบัติของพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสมุห์วศิน วิสุทฺโธ และคณะ. (2565). รูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ของพระสงฆ์ในจังหวัดราชบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(1), 347.
สุนิสา โมสิโก. (2566). อานาปานสติกับการพัฒนาตน. วารสารธรรมเพื่อชีวิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัย มหามกุฎราชวิทยาลัย, 29(1), 84.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2551). รายงานการศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และแนวโน้มบริบทการเปลี่ยนแปลงสังคมโลกและสังคมไทย ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ด้านสังคม. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์ดีการพิมพ์.
