การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนโดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาชุมชนเกษตรกรรม บ้านกุดตาลาดพัฒนาตำบลโคกเริงรมย์ อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนโดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2) หาแนวทางในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนโดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นการวิจัยแบบผสมผสานและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างกำหนดด้วยวิธีการสุ่มอย่างง่ายจากประชาชนบ้านกุดตาลาดพัฒนา ตำบลโคกเริงรมย์ อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 360 คน      ใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล สถิติ ที่ใช้ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิจัยเชิงคุณภาพ เลือกผู้ให้ข้อมูลด้วยวิธีเจาะจงจากผู้มีความรู้ประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนและการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จำนวน 5 คน แบบสัมภาษณ์เชิงลึกมีค่าความสอดคล้องเท่ากับ 0.96 วิเคราะห์เนื้อหาโดยการตีความสร้างข้อสรุป ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนโดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยรวมอยู่ในระดับมาก พิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการนำ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการควบคุม ด้านการวางแผน และด้านการจัดองค์กรตามลำดับ 2) แนวทางในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน พบว่า ผู้นำในชุมชนและหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ควรมีการจัดการจัดเวทีประชาคมร่วมกับชาวบ้านเพื่อร่วมกันหาสาเหตุของปัญหา วางแผนแก้ไขปัญหาที่เกิดกับทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน และกำหนดกฎกติกาในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนโดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นกลาง ยุติธรรม และการอยู่ร่วมกันในชุมชนและคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกัน ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจและการกระทำ เพื่อลดความขัดแย้งในชุมชน