พุทธธรรม : เส้นทางสู่การสร้างองค์กรคุณธรรมที่ยั่งยืน

Main Article Content

ปุณจ์ษรณ์ ยิ่งธนาทร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้หลักพุทธธรรมในการสร้างองค์กรคุณธรรมอย่างเป็นระบบและยั่งยืน ท่ามกลางบริบทของโลกยุคโลกาภิวัตน์ที่องค์กรต้องเผชิญกับความท้าทายด้านการแข่งขัน ความโปร่งใส และความคาดหวังของสาธารณชน การดำรงอยู่ขององค์กรในระยะยาวจึงต้องอาศัยมากกว่าประสิทธิภาพเชิงระบบ หากแต่ต้องมีรากฐานทางคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม หลักพุทธธรรม เช่น อริยสัจ 4 พรหมวิหาร 4 สังคหวัตถุ 4 อิทธิบาท 4 และสัปปุริสธรรม 7 สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความดีงามในระดับบุคคล ทีมงาน และระบบองค์กร โดยเน้นการพัฒนาคุณลักษณะของผู้นำ การสร้างความสัมพันธ์ที่เอื้อต่อการทำงานร่วมกัน และการวางระบบกลยุทธ์องค์กรที่มีมิติทางจริยธรรมควบคู่ไปกับเป้าหมายทางธุรกิจ


บทความได้นำเสนอแนวทางการบูรณาการพุทธธรรมเข้าสู่กระบวนการบริหารจัดการ
ในองค์กร ได้แก่ การเสริมสร้างศักยภาพและคุณธรรมของบุคลากร การหล่อหลอมวัฒนธรรมองค์กรบนฐานคุณธรรม และการวางระบบองค์กรที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และมีจริยธรรมเป็นแกนกลาง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาองค์กรให้สามารถสร้างสมดุลระหว่างความสามารถกับความดี และระหว่างการเติบโตทางธุรกิจกับความรับผิดชอบต่อสังคม ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า พุทธธรรมเป็นระบบคุณค่าที่ลึกซึ้งและยืดหยุ่น สามารถประยุกต์ใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรมในบริบทองค์กรสมัยใหม่ เพื่อเสริมสร้าง “องค์กรคุณธรรม” ที่มีความมั่นคงทางจริยธรรม และสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนในสังคมร่วมสมัย

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

บุญมี สมบัติพิบูลย์. (2558). ธรรมาภิบาลกับการบริหารจัดการ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). (2553). แนวคิดเกี่ยวกับธรรมาภิบาล. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

________. (2561). พุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิศิษฐ์ เตชะเกษม. (2562). จริยธรรมกับการพัฒนาองค์การ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

ศักดิ์สิทธิ์ ไม้ลำ. (2566). องค์กรคุณธรรมในศตวรรษที่ 21. วารสารคุณธรรมศึกษา, (8)2,9–12.

สมเกียรติ พงษ์ไพบูลย์. (2560). องค์กรคุณธรรมในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สุขภาพใจ.

สุวรรณา ศรีนวล. (2560). ภาวะผู้นำเชิงคุณธรรมกับการพัฒนาองค์กร. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2565). คู่มือแนวทางการส่งเสริมองค์กรคุณธรรมต้นแบบ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ก.พ.ร.

สำนักคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2564). แนวทางการส่งเสริมองค์กรคุณธรรมต้นแบบในภาคราชการ. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.ร.

อำไพ กิตติพิบูลย์. (2559). วัฒนธรรมองค์กรและการสร้างคุณธรรมในการบริหาร. กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.