การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

กันยารัตน์ คงพร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม    2) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวในพื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ       3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโดยใช้การมีส่วนร่วมของท้องถิ่นในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ ได้แก่ หน่วยงานภาครัฐ ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และผู้นำชุมชน จำนวน 25 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลแบบการวิเคราะห์เนื้อหา และSWOT Analysis


ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ได้แก่ โบราณสถาน วัดพระศรีสรรเพชญ์ วัดมหาธาตุ วัดไชยวัฒนาราม พิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา วิถีชีวิตชุมชน ตลาดน้ำอโยธยา ชุมชนบ้านป้อมเพชร งานประเพณีวิถีไทย 2) จากการวิเคราะห์ SWOT ปัญหาด้านการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่ไม่ทั่วถึง การจัดการแหล่งท่องเที่ยวยังขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ปัญหาการแออัดของนักท่องเที่ยวผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน ข้อจำกัดด้านการส่งเสริมการตลาดและเทคโนโลยี ด้านโครงสร้างพื้นฐานและบริการรองรับในบางพื้นที่ยังขาดแคลนสิ่งอำนวยความสะดวก และ      3) แนวทางการพัฒนาการพัฒนาท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ได้แก่ (1) ให้ความสำคัญกับการดูแลรักษา (2) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น (3) พัฒนาระบบการตลาดและการสื่อสารดิจิทัล (4) พัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวที่เน้นการเรียนรู้และสัมผัสวิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น (5) พัฒนาสาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวก (6) ส่งเสริมการจัดการจำนวนนักท่องเที่ยวและการบริหารความยั่งยืน และ (7) สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความ

เอกสารอ้างอิง

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (2565). รายงานสถิติการท่องเที่ยวจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ปี 2565. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

ขวัญฤทัย เดชทองคำ (2566). การพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยววิถีชุมชนเชิงสร้างสรรค์ กรณีชุมชนบ้านเกาะเกิด ริมแม่น้ำเจ้าพระยา.วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, 15(2), 65-79.

สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). แผนแม่บทการพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศไทย พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการท่องเที่ยวและ กีฬา.

นฤมล ธารทอง (2564). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารการท่องเที่ยวไทย, 18(2), 45-60.

พัดยศ เพชรวงษ์ (2561). การส่งเริมการท่องที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนประเภท โบราณสถาน กรณีศึกษาในเขตอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.

ตรีธวัฒน์ มีสมศักดิ์ (2563). แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา กรณีศึกษา : ปรากฏการณ์แต่งกายแบบไทย จากกระแสละครบุพเพสันนิวาส. วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, 12(2), 96-106.

สุจิตรา นาคะปรีชา (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. วารสารบริหารธุรกิจ, 12(1), 21-33.

ธนรัตน์ รัตนพงศ์ธระ เสรี วงษ์มณฑา ชุษณะ เตชคณา และ ณัฐพล ประดิษฐผลเลิศ (2561). การศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรม ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา.วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 10(1), 65-80.

ศิริพร เนาวประทีป (2559). ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทย. วารสารวิจัยการท่องเที่ยวและการบริการ, 11(1), 15-30.

วราพรรณ ภู่ประเสริฐ และสุนทรี บัวสมบัติ. (2564). เศรษฐกิจสร้างสรรค์กับการพัฒนาการ ท่องเที่ยวชุมชน. วารสารวิจัยธุรกิจและเศรษฐกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏ, 13(2), 45–59.

วันทนีย์ แสนภักดี (2562). แนวทางการบริหารจัดการการท่องเที่ยวอยุธยาเมืองมรดกโลก ในมุมมองของผู้ประกอบการและนักท่องเที่ยว. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 9(1), 36–49.

สุพัตรา พงษ์พานิช (2561). การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม: แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธาราทิพย์ ศิริวัฒน์. (2561). การจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน: แนวคิดและกรณีศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Andereck, K. L., Valentine, K. M., Knopf, R. C., & Vogt, C. A. (2005). Residents’ perceptions of community tourism impacts. Annals of Tourism Research, 32(4), 1056–1076.

https://doi.org/10.1016/j.annals.2005.03.00

Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet-The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609- 623. https://doi.org/ 10.1016/j.tourman.2008.01.005

Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Penguin.https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2018.03.004

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Newbury Park, CA: Sage Publications.

Su, M. M., & Wall, G. (2011). Community participation in tourism at a world heritage site: Mutianyu Great Wall, Beijing, China. International Journal of Tourism Research, 13(6), 433–446. https://doi.org/10.1002/jtr.839

Timothy, D. J., & Boyd, S. W. (2003). Heritage Tourism. Pearson Education.

Richards, G. (2018). Cultural tourism: A review of recent research and trends. Journal of Hospitality and Tourism Management, 36, 12–21.

Richards, G., & Wilson, J. (2006). Developing creativity in tourist experiences: A solution to the serial reproduction of culture? Tourism Management, 27(6), 1209–1223. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.06.002

Scheyvens, R. (1999). Ecotourism and the empowerment of local communities. Tourism Management, 20(2), 245–249. https://doi.org/10.1016/S0261- 5177(98)00098-7

UNESCO. (1991). World Heritage List: Historic City of Ayutthaya. Retrieved from https://whc.unesco.org/

United Nations World Tourism Organization (UNWTO). (2020). International tourism highlights: 2020 edition. https://www.unwto.org/international-tourism-highlights

United Nations World Tourism Organization (UNWTO). (2019). Tourism and culture synergies. UNWTO Publications.

United Nations World Tourism Organization. (2005). Making tourism more sustainable: A guide for policy makers. Madrid: UNWTO.